Steve Jobs
Steven Paul Jobs (d. 24 Şubat 1955), Apple Computer’in genel müdürüdür ve bilgisayar sanayisinin önderlerindendir. Steve Wozniak ile birlikte Apple’in ortaklarından olup, 1976 yılında kurdukları bu firma Apple II sayesinde bugünkü ev bilgisayarlarının gelişmesinde önemli yer almıştır.
Steve Jobs, Xerox’un Palo Alto Research Center’ında geliştirilmiş olan Fare (Mouse) ve GUI (Graphical User Interface) kavramlarının ticari önemini kavrayıp, sonradan bunları Apple Macintosh’da uygulamaya koymuştur. Steve Jobs aynı zamanda Pixar Animasyon Stüdyoları’nın genel müdürü ve yöneticisidir.
Green Bay, Wisconsin ‘de, Amerikalı Joanne Carole Schieble ve Suriye asıllı Abdulfattah John Jandali ‘nin oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Doğumundan 1 hafta sonra Mountain View, Kaliforniya’dan Paul ve Clara Jobs çifti tarafından evlat edinilmiştir. Öz kızkardeşi roman yazarı Mona Simpson ‘dır.
1972 yılında Steve Jobs, Cupertino, Kaliforniya’da bulunan Homestead High School’dan mezun olmasının ardından Portland, Oregon’daki Reed College’e başvurmuştur fakat bir dönem sonra oradan ayrılmıştır.
1974 yılının sonbaharında, Steve Jobs Kaliforniya’ya geri dönerek “Homebrew Computer Club”‘un toplantılarına Steve Wozniak ile katılmaya başlamıştır. O ve Wozniak, Atari Inc.’de, o zamanların ünlü bilgisayar oyun üreticilerinden de, iş bularak oyun tasarımcısı olarak çalışmaya başladı. O zamanlarda ABD’de, satılan Cap’n Crunch’ların içinden çıkan düdükler, üzerlerinde ufak değişiklikler yapılınca AT&T tarafından uzun mesafeli aramaların denetleme frekansı olan 2600 Hz’i sesini verebiliyorlardı. Kısa bir süre zarfında Jobs ve Wozniak 1974 yılında iş hayatına atılarak pahalı uzun mesafe görüşmelerini bedava yapabilmek için “blue box”‘lar üretmeye başladılar.
1976 yılında Jobs 21, Wozniak’da 26 yaşındayken Apple Computer Co.’yu Jobs ailesinin garajında kurdu. Ilk olarak piyasaya sürdükleri ev bilgisayarı Apple I’di ve onu 666.66$’a satıyorlardı.
1977 yılında Jobs ve Wozniak, Apple II’yi piyasaya sundular, o zamanlar Apple II ev piyasasında önemli bir yer elde etmişti ve Apple’ın bilgisayar piyasasındaki yerini sağlamlaştırmıştı. Aralık 1980 yılında Apple Computer halka açılmıştı ve çok iyi değerlerle piyasaya girmişti. Aynı yıl Apple Computer Apple III’ü piyasaya sürdü, fakat bu model bir önceki modelinin yerini alamadı.
Apple büyümeye devam ederken, firmanın genişlemesini sağlayabilecek bir yönetici aranıyordu. 1983 yılında Jobs, John Scully’i (o zaman Pepsi-Cola’nın CEO’su) ayartarak ve “Ömrünün sonuna kadar sadece şekerli su mu satmak istiyorsun yoksa dünyayı mı değiştirmek istiyorsun ?” şeklinde meydan okuyarak Apple’in yeni CEO’su haline getirdi. Aynı sene Apple teknolojik olarak gelişmiş fakat ticari olarak başarısız olan Apple Lisa’yı piyasaya sundu.
1984 yılında Macintosh piyasaya sunuldu, piyasada ticari bir başarı yaşamış ilk GUI’lu bilgisayar. Mac’in geliştirilmesi Jef Raskin tarafından başlatılmıştı ve Xerox PARC’da geliştirilmiş olan, fakat ticarileştirilmemiş teknolojilerden esinlenilmişti. Macintosh’un başarısı Apple’in Apple II serisini kaldırıp onun yerine Mac ürünleri sunması ile devam etmiştir ve bugüne kadar da devam etmektedir.
Steve Jobs, Apple için ikna edici ve karizmatik bir savunucuydu, eleştirilere de bakılırsa aynı zamanda düzensız ve hırslı bir yöneticiydi. 1985 yılında firma içinde oluşan bir kavga sonucu Jobs, Sculley tarafından görevlerinden çekilmiştir ve dışarı atılmıştır. Burda ama aynı zamanda Jobs’un hala Apple Computer’in başkanı olduğunuda not düşmekte fayda vardır.
Apple’ı bıraktıktan sonra Jobs başka bir bilgisayar firması buldu, NeXT Computer’ı. NeXT, Lisa gibi teknolojik olarak çok gelişmişti fakat hiçbir zaman, bilimsel çalışma alanları hariç, popüler olamamıştı. Örneklemek gerekirse Tim Berners-Lee özgün World Wide Web sistemini CERN’de bir NeXT bilgisayarında geliştirmiştir. Ne kadar popüler olmasa da, Object Oriented Programming (nesneye dayalı programlama), PostScript gösterme ve magneto-optical sürücü teknolojilerinin gelişmesinde yardımcı olmuştur. NeXT’deki bir sürü yenilik 2000′li yıllarının başlangıcında Mac OS X’de görülecektir. NextStep ve onun halefi OpenStep, x86 mimarisi ve o zaman PowerPC mimarisi üzerinde çalışıyordu.
1996 yılında Apple, NeXT’i 402 million $ karşılığında, Jobs’u kurduğu firmaya getirmek için satın aldı. 1997 yılında Apple’ın geçici CEO’su seçilerek ve dikkatli planlama sonucu, şirket içi bir darbe ile o zamanki CEO Gil Amelio gönderilmiştir.
NeXT’in satın alınmasıyla, NeXT’in bir sürü teknolojisi Apple ürünlerinden yer aldılar, bunlardan en belirgin olan örnek ise Mac OS X ile gelişmiş olan NeXTSTEP’dir. Jobs’un kumandanlığında Apple, iMac’i piyasaya sunmasıyla inanılmaz bir şekilde satışları artırdı. O zamandan beri gözalıcı tasarımları ve marka kuvvetlendirilmesi Apple’a yaradı.
Geçmiş yıllarda şirketi kendi alanından dışarıya çıktı. iPod taşınabilir müzik çalarının piyasaya sunulması, iTunes dijital müzik yazılımı, iTunes müzik dükkanı’nı açarak şirket kişisel elektronik ürünleri ve online müzik piyasalarına el attı.
Bir yandan yenilik için teşvik ederken, Jobs her zaman çalışanlarına “gerçek sanatçılar gönderir” real artists ship, gibi mesajlar iletir. Bununla da açıkça bir ürünün zamanında sunulmasının, yenilikçilik ve sıradışı tasarımlar kadar önemli olduğunu ima etmektedir.
Jobs, Apple’da yıllığına 1$’dan birkaç sene boyunca çalıştı, bu ona aynı zamanda Guiness Dünya Rekorları listesinde “En Düşük Maaşlı CEO” unvanını kazandırdı. Apple kazançları artığında ve firma eksiler yerine artılar bölgesinde gezinmeye başladığında, firma unvanından “geçiçi”‘yi kaldırdı. Resmi olarak Apple’da maaşı hala 1$ olarak devam etmektedir, tabi ki Apple firmasından bu arada hediyeler verildir, bunlara örnek vermek gerekirse: 1999 yılında 90 milyon $ değerinde bir Jet, ve sınırlı hisselerden yaklaşık 30 milyon $’lık bir pay.
Jobs’a her zaman mükemmel, ikna etme ve satıcılık kabiliyetlerinden saygı duyulmuştur.
1986 yılında Jobs ve Edwin Catmull ortaklaşa, Emeryville, Kaliforniya’da animasyon stüdyosu olan Pixar’ı kurdular. Firma aslında Lucasfilm’in bilgisayar grafikleri bölümü üzerine kuruldu. Jobs Lucasfilm’den bu bölümü 10 milyon $’a (istenilen miktarın üçte-birine !) sahibi George Lucas’dan almıştır. Firma neredeyse 10 yıl sonra patlamalarını Oyuncak Hikayesi (Toy Story) ile yapmışlardır. Ondan beri 1998 yılında Bir Böceğin Yaşamı (A Bug’s Life), 1999′da Oyuncak Hikayesi 2 (Toy Story 2), Sevimli Canavarlar (Monsters, Inc.), 2003′de Kayıp Balık Nemo (Finding Nemo) ve 2004 yılında İnanılmaz Aile (The Incredibles) filmleri ödüllere layık görülmüştür dünya çapında. Bir sonrakı filmleri Cars, ABD’de 2006 yılının yaz ayına ilan edilmiştir.
Kayıp Balık Nemo ve İnanılmaz Aile, Akademi Ödüllerinde en iyi animasyon film dalında ödül kazanmıştır.
18 Mart 1991 günü Jobs, Laurene Powell ile evlendi, evliliklerinden üç çocuk sahibiler. Aynı zamanda evlilik dışı olan bir kızı var, adı da Lisa Jobs.
Jobs vejeteryan, fakat bazı kaynaklardan alınan haberlere göre zaman zaman balık da yiyor.
31 Temmuz 2004′de Jobs, pankreasında bulunan kanser tümörünü aldırtmak için ameliyata girdi. Jobs’da nadir bulunan bir pankreas kanserine rastlanmıştı, bilimsel adı “Islet Hücresi Neurodocrine Tümoru” olarak geçiyor. Jobs’da bulunan bu kanser tipinde kemoterapi veya radyasyon terapisine ihtiyaç duyulmamıştır. Yokluğu sırasında dünya satışları ve yönetimleri departmanının başkanı Tim Cook, Apple’ı yönetti.
MyBulletinBoard
MyBulletinBoard (kısa: MyBB) bedava, açık kaynaklı BBS bir yazılım paketidir. MyBB grubu tarafından geliştirilmektedir. PHP kod sistemiyle yazılmıştır ve MySQL veritabanlarında veriler depolanır.
Genel Özellikler Listesi
- Üyeler, Forumlar, Mesajlar ve Konular için Limitsiz Miktarlar
- Sınırsız Arama Motoru (MySQL Versiyon 4 ve üstü)
- Database Tablo Önekleri
- Özelleştirilebilir Yönetici Kontrol Paneli
- PHP Kodlaması
Üye Özellikleri
- Kullanıcılar için standart profil ayarları
- Kullanıcı Kontrol Paneli
- Özelleştirilmiş Profil Alanları, Daha Fazla Profil Alanı Yaratılabilir.
- Gelişmiş Özel Mesaj Sistemi ve Mesajları Klasörlerle Listeleme
Mesaj Özellikleri
- Her Mesaja Dosya Ekleyebilme
- Eklentideki Resimlerin İzlenebilmesi
- Tıklanabilir İfadeler ve MyCode Seçenekleri
- Yeni Cevap Seçeneğindeyken Daha Önceki Mesajları İnceleyebilme
- Moderatörler için Hızlı Moderasyon Sistemi
- Yeni Mesajları (İstenilirse) Email ile Haber Verme
- Konu için Anket ve Anket Seçenekleri Oluşturma
Konu Görüntüleme Özellikleri
- Normal veya Çizgisel Mod ile Konu Görüntüleme
- Konunun Yazdırılabilir Versiyonunu Görüntüleme
- Konuya Abone Ol
- Konuyu Arkadaşlarına Gönder
- Hızlı Cevap Kutusu
- Mesajları Rapor Et
Moderasyon Fonksiyonları
- Özelleştirilebilir Moderatörler ve Moderatör Ayarları
- Bütün hareketlerin log şeklinde kaydedilmesi
- Konuyu Kilitleme/Açma/Sabitleme/Sabitlik Kaldırma
- Konuyu Taşı veya Kopyala
- Seçili Mesajları Konudan Sil
- Konuları Ayırma ve Birleştirme
- Seçili Mesajları Birleştir
Yönetici Özellikleri
- Renk Düzenini Seç veya Renk Düzeni Yarat
- Kişisel Yönetici Not Defteri
- Yönetim Özelliklerini ve Forumu Özelleştirme
- Yönetim Ayarlarını Ekle, Düzenle veya Sil
- Tüm Konu Adlarının Üst Kısmındaki Bölüme Duyuru Ekle veya Eklenecek Yeri Sen Seç
- Forumlara Limitsiz Numaralar Ekle
- Her Foruma Farklı İzinleri Olan Kullanıcı Grupları Koy
- Konuları, Mesajları ve Eklentileri Düzenle
- Kendi İfadelerini Ekle
- Kendi Mesaj İkonlarını Ekle
- Kendi Temanı Oluştur veya Herhangi Bir Temayı Kullan
- Forumunu Kodlarla Geliştir (Kalıplar)
- Hızlı Kullanıcı Ekle
- Kullanıcılar İçinde Arama
- Kullanıcı Birleştir
- Kullanıcılara Email Yolla
- Banlama Sistemi
- Profil Alanları Ekle
- Yeni Kullanıcı Grubu Ekle
- Yöneticilerin İzinlerini Ayarla
- Kullanıcılara Rütbe veya Kullanıcı Başlıkları Ver
- Üyeleri Düzenle
- Konuları Düzenle
- Eklentileri Bul
- Eklenti Uzantıları Ekle
- Yönetici ve Moderatör Logları
- “Yardım” Bölümü için Kendi Soru ve Cevabını Oluştur
- Yedek Ayarları ve Yedek Alma
- Forum İstatistikleri için Tekrar Sayım
Ve Diğerleri…
- Kimler Çevrimiçi Listesi
- Yardım Bölümü
- Forum Takımı’nı Görüntüleme
- Üye Listesi
- Forum İstatistik Sayfası
- Yeni Sayfa Yaratmak
Sihizm
Sihizm (Pencapça: ਸਿੱਖੀ); Genel olarak 16. ve 17. yüzyıllarda Kuzey Hindistan’da yaşamış olan on gurunun öğretilerini temel alan monoteistik bir dindir. 1500′lü yıllar civarında ortaya çıkmıştır. Dünya’daki büyük dinlerden sayılan Sihizm’in 23 milyondan fazla inananı vardır. Sihizm kelimesi Sih kelimesinden türemiştir. Sih ise talebe manasına gelen Sanskrit शिष्य kökünden türemiştir. Sihizm Sih Dini olarak da anılır. Bu dine inananlara Sih denir.
Sihizm’in iki ana inanç esası vardır:
- Bir Tanrı’ya inanmak. Sihlerin mukaddes metinlerinin açılış cümlesi sadece iki kelime uzunluğundadır ve Sih inancının temelini açıklar: ੴ - Ek Onkar veya “Tek Yaratıcı“.
- Sihizm’e inananlar On Sih Gurusu’nun ve diğer azizlerin öğretilerine Sihizm’in kutsal metni olan Guru Granth Sahib’de anlatıldığı üzre itaat etmek zorundadır.
Sihizm düşüncesel anlamda Bakti hareketi (Hinduizm) ve Sufizm (İslam) ile bazı ortak noktalara sahiptir. Bazıları Sihizm’in sinkretik yani bağdaştırmacı bir din olduğunu öne sürse de, birçok Sihe (Sihizm’e inanan) göre bu yanlış bir düşüncedir; zira Sihler Sih Gurularının doğrudan Tanrı’dan ilahi mesaj aldığına inanırlar.
Guru Nanak Dev (1469-1538) Sihizmin kurucusu, Talwandi (Lahor yakınında, bugünki Pakistan’da) kasabasında doğmuştur. Ebeveynleri Khatri kastından Hindulardı. Bibi Nanki isimli kendisinden büyük bir kız kardeşi vardı. Kız kardeşinin onda Tanrı’nın Işığını gördüğüne fakat bu sırrı kimseye açmadığına inanılır. Yine kız kardeşinin Guru Nanak’ın ilk inananı olduğu bilinmektedir. Nanak’ın hayatın sırlarını keşfetme arzusu onun belirli bir süre sonra evi terk etmesine neden olmuştur. Bu döndem farklı inançtan kişiler tarafından saygı duyulan Kabir (1440-1518) ile karşılaştığı söylenir.
1538′de Guru Nanak kendisinin devamcısı, Guru, olarak - oğlu yerine - inananlarından Lehna’yı seçmiştir. Bhai Lehna Guru Angad olarak adlandırılmıştır ve Sihlerin ikinci gurusudur. Guru Amar Das, 1552′de 73 yaşındayken Sihlerin üçüncü gurusu oldu. Onun guruluğu zamanında Goindwal Sihizm için önemli bir merkez haline gelmiştir ve birçok gelişme meydana gelmiştir. 1574 yılında, 95 yaşında vefat ettiğinde üvey oğlu Jetha’yı dördüncü guru olarak belirlemiştir.
Jetha Guru Ram Das olmuştur. Guru Ram Das daha sonraları Amritsar olarak adlandırılacak Ramdaspur kentinin kuruluşundan sorumlu olan gurudur. 1581′de Guru Arjan - dördüncü gurunun en genç oğlu - Sihlerin beşinci gurusu olmuştur. Altın Mabet’in inşasından sorumlu olan o olduğu gibi Sih kutsal metnini hazırlamıştır. 1604′te Adi Granth’ı Sihlerin Kutsal Kitabı olarak belirlemiştir. 1606′da zamanın Moğol liderleri tarafından, Guru Granth Sahib’de değişiklik yapmayı reddettiği için, işkence görmüş ve öldürülmüştür.
Guru Har Gobind Sihlerin altıncı gurusu olmuştur. Guru Har Gobind yanında iki kılıç taşırdı; biri ruhani nedenlerden diğeri ise fani nedenlerden. Bu noktadan beri Sihler askeri bir güç haline geldiler ve bağımsızlıklarını savunmak için eğitilmiş bir savaşçı gücüne sahip olmuşlardır. 1644′te Guru Har Rai guru oldu ve onun ardından Guru Har Krişan,oğlu - daha küçük yaşlardayken - 1661′de guru olmuştur. Guru Tegh Bahadur 1665′te guru oldu ve 1675′te, kendisine yardıma gelmiş Keşmirli Hinduları korumak için kendini kurban edene kadar Sihlerin lideri olmuştur.
1675′te Aurangzeb dokuzuncu Sih gurusu, Guru Tegh Bahadur’u halk önünde idam etmiştir. Ondan sonraki guru, Guru Gobind Singh bağlılarını daha da militarize etmiştir. Ölmeden kısa süre önce Guru Gobind, Guru Granth Sahib’in (Sih Kutsal Metni) Sihler için mutlak ruhani otorite olmasını ve fani otoritenin Khalsa Panth’a (Sih Ulusu) verilmesini emretmiştir.
Her ne kadar önceki guruların da aldıkları vahiyleri kaydettikleri bilinse de, ilk Sih Kutsal Metni beşinci guru, Guru Arjan, tarafından 1604′te derlenmiş ve düzenlenmiştir. Guru Granth Sahib, Gurmukhi yazısıyla yazılmış olmasına rağmen farklı birçok dil içermesiyle (Punjabi, Hindi-Urdu, Sanskritçe, Bhojpuri ve Farsça dahil) diğer kutsal metinlerden ayrılır. Sihler Guru Granth Sahib’i son, ebedi guru olarak görürler.
Sihizm on guru (öğretmen veya üstad) tarafından, 1469′dan 1708′e kadarki dönemde kurulmuştur. Her üstad (guru) bir öncekinin mesajını (çağrısını) güçlendirmiş ve yeni şeyler ekleyerek geliştirmiştir. Sihizm dini böyle ortaya çıkmıştır. Guru Nanak ilk guruydu ve Guru Gobind Singh insan biçimindeki son gurudur. Guru Gobind Singh ölürken Guru Granth Sahib’i son ve mutlak Sih Gurusu ilan etmiştir. Guruların aynı ruha (veya ‘jot’a) fakat farklı bedenlere sahip olduklarına inanılır.
İlk gurudan son insan biçimindeki guruya kadar on guru şöyledir:
- Guru Nanak Dev
- Guru Angad Dev
- Guru Amar Das
- Guru Ram Das
- Guru Arjan Dev
- Guru Har Gobind
- Guru Har Rai
- Guru Har Krişan
- Guru Tegh Bahadur
- Guru Gobind Singh
- Konu hakkında daha fazla bilgi için Guru Granth Sahib maddesine bakınız.
Guru Granth Sahib Sihlerin sonsuz gurusudur ve Sihler tarafından, Guru Gobind Singh’in öğretisi gereğince, Ebedi Guru olarak görülür. Guru Granth Sahib, Gurdwara olarak adlandırılan Sih tapınma yerinde her zaman bulunabilir. Guru Granth Sahib taht benzeri bir yerde bulunur ve etrafı süslenmiştir. Metnin etrafına yapılan süsler ve gösterilen özen, krallarına gösterdikleri saygıyı Guru Sahib’e gösterme geleneğine dayanır.
Guru Granth Sahib sadece kurucularının öğretilerini barındırmaz. Aksine Guruların inancıyla örtüşen noktalarda farklı inançlara mensup kişilerin öğreti ve yazınlarını da içerir. Bunlara çeşitli Sufi şeyhleri, Hindu şairleri dahildir. Örnek olarak Kabir, Namdev, Ravidas, Şeyh Farid, Trilochan, Dhanna, Beni, Şeyh Bhikan, Jaidev, Surdas, Parmanad, Pipa ve Ramanand verilebilir.
Guru Granth Sahib’deki tüm içeriğe Gurbānī denir. Gurbani, Guru Nanak’a göre, doğrudan Tanrı’dan gelmiş vahiydir ve yazarlar, vahyi dinin inananları için kaleme almışlardır.
- Konu hakkında daha fazla bilgi için Sih dini felsefesi maddesine bakınız.
- Konu hakkında daha fazla bilgi için Sihizm’in temel inanç ve ilkeleri maddesine bakınız.
Sihizm her yerde, her zaman var olan ve sonsuz özelliklere sahip tek bir Tanrı’ya inanç üzerine kuruludur, bunu savunur. Bu özellik Guru Granth Sahib’de çeşitli kereler tekrarlanmıştır.
Sihler Tanrı’ya herhangi bir cinsiyet atfetmezler ve Tanrı’nın insan formu alabileceğine de inanmazlar. Ayrıca tüm insanlar da din, ırk veya cinsiyet ayrımı yapılmaksızın eşit görülürler. Herkes (Tanrı) Waheguru’nun kız ve erkek evlatlarıdırlar. Sihler tüm yaratıklarınn, özellikle de insanların, haklarını korumak ve onların hakları için savaşmak zorundadırlar. Aynı zamanda iyimser bir bakış açısı olarak tanımlanabilecek Chardi Kala‘ya sahip olmaları teşvik edilir.
Sihler reenkarnasyona inanırlar. Tüm yaratıkların, öldükten sonra farklı vücutlara geçen bir ruha sahip olduğuna inanılır. Bu ruh göçü bağımsızlığa, özgürlüğe ulaşılana kadar devam eder. Sih dini kurtuluşun tek yolu olarak görülmez; diğer dinlerden insanlar da kurtuluşa erebilirler. Bu kavram diğer Dharmik dinler ile ortaktır.
Her Sih’in yenmekle yükümlü olduğu Beş Şeytan veya Beş Kötülük bulunur:
- Ankhar (ego - benlik)
- Krodh (öfke)
- Lobh (hırs)
- Moh (maddi bağlılık)
- Kam (şehvet)
Her Sih’in itaat etmesi gereken ve yukarıdaki beş kötülükle savaşırken kullanacağı beş erdem: memnuniyet, hayırseverlik, şefkat, olumlu tutum ve tevazu.
- Bu konuda hakkında daha fazla bilgi için Sihizm’in temel değerleri maddesine bakınız.
Tüm Sihler şu değerlere inanmak zorundadır:
- Eşitlik: Tanrı katında tüm insanlar eşittir.
- Tanrı’nın ruhu: Tüm yaratıklar Tanrı’nın ruhlarını sahiptirler, bu nedenle de uygun şekilde saygı görmelidirler.
- Kişisel hak: Her kişinin yaşama hakkı vardır.
- Davranışlar: Kurtuluş kişinin hareketleri, davranışları doğrultusunda edinilebilir; iyi işler, Tanrı’nın hatırlanması vb.
- Aile hayatı yaşamak: Bir aile olarak yaşanması teşvik edilir.
- Paylaşım: Kutsal metine göre tüm Sihlerin kazançlarının en azından %10′unu, hayatlarının %10′u ile birlikte, diğerlerine yardım etmekte ve Tanrı hizmetinde harcamalıdırlar.
- Tanrı’nın takdirini kabullenmek: Mutlu olaylarla kötü olayları aynı şekilde görebilecek şekilde kişiliği geliştirmek, Tanrı’nın takdir ettiği her türlü olayı (iyi veya kötü) kabullenebilmek.
- Hayatın dört meyvesi: Hakikat, memnuniyet, tefekkür ve Naam.
- Bu konuda daha fazla bilgi için Sihizm’in yasakladığı davranışlar maddesine bakınız.
- Mantıksız davranışlar: Batıl inançlar ve Sihlerce anlamı olmayan ayinler (sünnet olmak, hac yapmak, oruç tutmak, nehirlerde yıkanmak, görüntü veya putlara tapınmak vb.)
- Maddi bağlılık: (”Maya”) Maddi şeylerin (materyallerin) biriktirilmesi, bunlara aşırı bağlılık veya saplantı gösterilmesi Sihizm’de anlamsızdır, zira ölürken tüm mal varlığın burada (dünyada) kalacaktır.
- Yaratıkların kurban edilmesi: (Sati) Dulların kendilerini ölmüş kocalarıyla birlikte yakması, küçük veya büyük baş hayvanların kutsal bayram vb. zamanlarda kurban edilmesi ve benzeri şekilde canlıların kurban edilmesi yasaklanmıştır.
- Aile düzeni olmayan yaşam tarzı: Bir Sih’in münzevi, keşiş veya yogi hayatı yaşaması uygun görülmez, teşvik edilmez.
- Gereksiz konuşma: Övünmek, gıybet, yalan söylemek vs. yasaklanmıştır.
- Sarhoşluk: Alkol, narkotik maddeler, tütün ve diğer benzeri mest edici, sarhoşluğa neden olan maddelerin kullanımı teşvik edilmez.
- Ruhban sınıfı: Sihlerin dini görevlerini yerine getirmek için bir ruhban sınıfına veya herhangi bir din görevlisine, rahibe dayanmaları gerekmez.
- Önyargılı davranış: Sihler kast, ırk, sınıf, cinsel seçim veya cinsiyet ayrımı yapmamalıdırlar. Ayrımcılık ve adil olmayan davranışlar Sih öğretilerinin tamamen aksi olarak kabul edilir.
- Bu konuda daha fazla bildi için Sihizm’in teknik ve metodları maddesine bakınız.
Üç Altın Kural, önem sıralarına göre:
- Kirat Karō: - Tanrı’yı hatırlayarak, dürüst kazanç, emek vb.
- Nām Japō: - Sihizm’deki Tanrı Adına ki bu “Waheguru”dur, meditasyon ve ibadet etmek. Naam Japna isminin tekrarlanmasıdır.
- Vand Chakkna: - İhtiyacı olanlarla paylaşım, bedava yiyecek (langar), gelirin %10′unu bahşetmek Dasvand, zamanın %10′unu iyilik için çalışarak harcamak.
- Tanrı’nın oğlu değil: Gurular, Hristiyan anlayışındaki gibi bir şekilde “Tanrı’nın Oğlu” değildirler. Sihizm tüm insanlar Tanrı’nın çocukları olduğunu söyler ve buna göre Tanrı anne/babadır.
- Farklı seviyelerde yaklaşım: Sihizm, bir inanan olmak için farklı&çoğul seviyelerde yaklaşımın varlığını kabul eder. Buna göre örneğin günlük ibadetleri ve bazı gerekli erdemleri yerine getirmeyen inananlar da hâlâ birer Sihtirler.
Sihizme inanan bir şahsa Sih denir. Sihizm sözcüğü Sih kelimesinden gelir ki bu sözcük de Sanskritçe ‘śiṣya’ (शिष्य) “mürit” veya “talebe” kökünden veya denk bir Pāli sözcüğü olan ’sikkhā’dan (सिक्खा) gelmektedir. Buna göre bir Sih On Guru’nun ve Sihizm’in kutsal metinlerinin (Guru Granth Sahib) bir talebesi, takipçisidir.
Çoğu Sih Pencap kökenlidir ve Hindistan’ın, Pencap eyaletinde yaşar. Yine de Sih topluluğu 100′den fazla ulusta ve dünyadaki her kıtada varlığını sürdürür. Sih erkekler ve bazı Sih kadınlar, uzun saçlarını kapayan şekilde sürekli olarak türban takmalarından tanınabilirler.
Bugün dünyada yaklaşık 23 milyon Sih yaşamaktadır ve bu Sihizmi dünyanın en büyük beşinci dini kılar. Yaklaşık 20 milyon Sih Hindistan’da, bunun da büyük bir kısmı Pencap eyaletinde yaşar. Bu sayı ile Sihizm Hindistan’ın dördüncü büyük dinidir. Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya, Güney/Doğu Afrika ve ABD’de önemli sayıda Sih bulunur. Ayrıca Malezya ve Singapur’da da önemli azınlık olarak mevcutturlar.
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT), Türkiye’nin kamu yayıncılığı yapmakla görevli tek kuruluşudur. 1990′ların başında ilk özel televizyon kanalı ve özel radyo kanalı yayına başlayana dek Türkiye’de radyo - televizyon yayıncılığı yapan tek kurum olarak hizmet vermiştir.
Türkiye’de televizyon ve radyo yayıncılığı konusunda ilk örnekleri oluşturmuştur. Günümüzde, 24 saat 7 ayrı kanaldan televizyon yayını gerçekleştirmekte, ek olarak GAP TV alanında da Güneydoğu illerine özel yayın yapmaktadır… Radyo yayıncılığı olarak 6 ayrı kanaldan izleyicilerine ulaşmakta, yine 27 ayrı dilde dış ülkelerdeki izleyicilerine yönelmektedir.
Günümüzde, Türkiye’de Yayın kuruluşları arasında en büyük haber oluşumuna da sahiptir. TRT, günlük ortalama 11 saatlik haber ve haber program yayını yapmaktadır. Bunun yanı sıra oluşturduğu dizi film, belgesel, drama ve televizyon yapımları ile dünyanın sayılı yayın kuruluşları arasında yer almayı bilmiştir. İleri ölçüde yetişmiş yayıncı ve yapımcı kapasitesi ile özel yayın kuruluşlarını da desteklemiştir. Yetiştirdiği sayısız ses sanatçısı ile Türk müziğine de katkıda bulunduğuna inanılmaktadır.
TRT, 359 sayılı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Yasası ile 1964 yılında özerk kamu tüzel kişiliğine sahip bir kurum olarak, devlet adına radyo ve televizyon yayınlarını gerçekleştirmek amacıyla kuruldu. İlk genel müdürü Adnan Öztrak oldu.
İlk programlı radyo yayınına 1965 yılında geçildi ve bütün radyolar haber saatlerinde Ankara Radyosu’na bağlandılar. Aynı yıl bünyesinde “Türk Sanat ve Halk Müziği Danışma Kurulu” ve “Batı Müziği ve Çok Sesli Türk Müziği Danışma Kurulu” toplandılar. Seçim sonuçlarını vermek için ilk sabaha kadar yayın yine bu yıl yapıldı. 1966 yılında TRT kapalı devre televizyon eğitimi yayınları başladı. Spor haberleri ilk kez 1967 yılında haber bülteni ile birlikte verildi. Erzurum ve İzmir radyoları yine bu yıl içerisinde yayın hayatlarına başladılar. Televizyon yayınına yönelik çalışmalara hız verildi.
1968′de deneme mahiyetinde ilk televizyon yayınını Ankara’da yaptı. Televizyon yayınlarında ilerlemeye devam eden TRT, ilk canlı spor yayını, 1971 yılında İzmir’de oynanan Karşıyaka Spor Kulübü ile İstanbulspor arasında oynanan futbol maçını naklen vererek gerçekleştirdi.
1972 yılında televizyonda ilk kez “Bedava Dünya Gezisi” adlı yabancı dizi Türkçe seslendirildi. Reklam yayınlarına başlandı. Münih 1972 Olimpiyat Oyunları’nı vererek ilk dış naklen yayını gerçekleştirdi. Yine bu yıl anayasa değişikliği sırasında TRT’nin özerkliği kaldırıldı ve kurum, “tarafsız” bir kamu iktisadi kuruluşu olarak yeniden düzenlendi.
Televizyon yayınları 1974 yılında 7 güne çıkarıldı. Türkiye Radyoları “TRT 1″ radyoları adı altında 24 saat kesintisiz ortak yayına başladı. 1975 yılında TRT’nin ilk kez katıldığı 20′nci Eurovision Şarkı Yarışması, Stokholm’den naklen verildi. İlk renkli televizyon yayını 1976′da gerçekleşti. 1980 yılınının son günü, yılbaşı gecesi oryantal Nesrin Topkapı ilk kez televizyona çıktı.
1984 yılında TRT tümüyle renkli yayına geçti. Yine aynı yıl radyolar da stereo yayına başladı. 1986′da ikinici televizyon kanalı TV-2 yayına başladı. 1989 Yılında TRT-3 TRT-GAP yayına geçti. 1990 yılında “Telegün” ismi ile teleteks yayınları devreye girdi. Aynı yıl TRT-4 Yayına geçti. 1992 Yılnda TRT-INT-AVRASYA yayına başladı. 2001 Yılında TRT bugün kullandıgı logoyu kullanmaya başladı. TRT-INT ve AVRASYA birbirinden ayrılarak yayın alanında TRT-INT ve TRT-TÜRK adıyla yayına başladılar. 2 Subat 2006 tarihinde ise sayısal yayıncılığın test yayınına geçildi.
TRT yayınları tüm Türkiye’de dinlenebilmekte ve izlenebilmektedir. Ayrıca Türksat uydusu üzerinden yapılan sayısal yayın yoluyla Avrupa’da yaşayan Türklere de ulaşılmaktadır.
Kurum; TRT1, TRT2, TRT3, TRT4, TRT-INT, TRT-TÜRK, TRT-GAP olmak üzere 7 televizyon kanalı ile Radyo 1, Radyo 3, Radyo 4, TRT FM ve Yurdışına 27 ayrı dilde yayın yapan Türkiye’nin Sesi Radyosu ve bu radyoya bağlı Turizm Radyosu yoluyla, 6 ayrı radyo kanalından yayın yapmaktadır.
Merkezi Ankara’da bulunan kurumun, İstanbul, İzmir, Trabzon, Diyarbakır, Antalya, Çukurova, Diyarbakır, Erzurum illerindeki bölge müdürlükleri yoluyla hizmetlerini sürdürmektedir.
Drupal
Drupal ücretsiz ve açık kaynaklı modüler, içerik yönetim omurgası, içerik yönetim sistemi, web uygulama omurgası ve blog motorudur. 2000′li yılların ortalarında Drupal esneklik, genişleyebilirlik, yönetim kolaylığı ve aktif bir topluluğun desteği ile popülerlik kazanmıştır.
Drupal PHP programlama dili ile yazılmıştır. Bununla birlikte Drupal tabanlı bir web sitesinin kurulumu, geliştirilmesi ve bakım genellikle PHP programlama becerisi gerektirmemektedir.
Drupal Unix, Linux, BSD, Solaris, Windows, ve Mac OS X gibi işletim sistemleri dâhil birçok işletim sisteminde çalışabilmektedir. Apache veya IIS Web sunucusu ve MySQL, PostgreSQL gibi bir veritabanı paketine ihtiyaç duyar.
26 Temmuz 2007 itibârî ile Drupal’in güncel sürüm 5.2′dir.
Drupal, The Onion, Ain’t It Cool News, Spread Firefox, Ourmedia, KernelTrap, NewsBusters ve Defective by Design gibi birçok yüksek trafiğe sâhip web siteleri tarafından kullanılmaktadır
Drupal’in çekirdek dağıtımı binlerce yazılım geliştiricileri tarafından yapılmıştır ve katılımcı olarak Sony gibi tüzel şahıslarda Drupal’in geliştirilmesinde katkıda bulunmuş ve bu katkı Drupal topluluguna geri dönmüştür.
İlk olarak Dries Buytaert tarafından bulletin board system olarak geleştirilmiştir ve Drupal 2001 yılında açık kaynak projesi olmuştur. Drupal is an English transliteration of the Dutch word “druppel,” which means “drop” (as in “a water droplet”). The name was taken from the now defunct Drop.org website, whose code slowly evolved into Drupal. Dries wanted to call the site “dorp” (Dutch for “village”, referring to its community aspects), but made a typo when checking the domain name and thought it sounded better.http://drupal.org/node/769
Drupal’in basit bir katmanı vardır veya “çekirdeği”(core). Bu katman Drupal’in temel özelliklerini oluşturmakla beraber ayrıca eklenebilir modül programlamayıda sağlar.(Drupal’in çekirdek özellikleri online “Drupal Handbook” başlığında http://drupal.org/handbook/modules adresinde açıklanmaktadır.
Drupal’in çekirdeğine dâhil edilmiş olan modüller kullarıcıların içerik ekleme, gözden geçirme ve içeriği sınıflandırma, arama yönetimi, yorum ekleme, forumlara katılma, anketlerde oy vermek ve HTML bilgisine gerek duymadan ortak proje yazılımlarında çalışmaya olanak sağlar. Ayrıca çekirdek modüller kullanıcıların kişisel bilgilerin girebilecekleri, görüntülüyebileceği ve birbirleri ile veya sitenin yöneticileri ile iletişim kurabilmelerinede olanak sağlar.
Drupal’in sürüm yönetim sistemi, ki buda Drupal’in çekirdek bir özelliğidir, güncellenmiş içeriği, kimin güncellediğini, neyin güncellendiğini, hangi târih ve saatte güncellemenin yapıldığını ilh. izler ve kayıt altına alır. Sistem kullanıcıların yaptıklarını güncellemeli daha önceki bir sürüme geri alabilecekleri loglama yapısı sunar.
Drupal’in içine gömülmüş olan çekirdek modüller ile site yöneticileri sitenin görünüşünü özel yapılmış temalar ile değiştirebilir, menü yepılarını değiştirebilir ve kullanıcıların kendi dillerinde siteyi sunabilirler. Drupal’in çekirdeği yöneticilere ayrıca başka sitelere RSS yayını yapmayı ve başka sitelerden RSS yayını almasını sağlar.
Diğer çekirdek modüller kullanıcı kayıdını ve yöneticilerin kullanıcılara kullanıcı rollerini tanımlamalarını, kullanıcılara sitedeki bazı özellikleri kullanabilmeleri için hak tanımlamayı sağlar. Yöneticiler ayrıca ulaşım kurallarını tanımları ile bilerli kullanıcı isim, e-posta adresi ve IP adreslerine göre siteye erişimlerini engelleyebilirler.
Drupal’in çekirdeği ayrıca “Temiz URL” (URL alias) özelliği ile Drupal’in kullanıcı dostu, kolay hatırların URL’ler otomtik veya yöneticisinin kontrolünde oluşturulmasını sağlar. Örneğin “www.benimsitem.com/?q=node/432″ yerine than “www.benimsitem.com/urunler” şeklinde bir URL oluşturulabilinir.
Çekirdek modüller ayrıca istatistik ve site yöneticilerin siteyi yoğun trafikte performansını iyileştirmek için önbellekleme (caching) ve (throttling) raporlarını almalarını sağlar.
Yöneticiler birçok filitre ve içerik tipi oluşturabilir ve uygulayabilirler.
Kullanıcılar ve yöneticiler bahsi geçen çekirdek özellikleri PHP veya HTML bilgisine gerek duymadan kullanabilirler.
Drupal’in modüler tasarımı, PHP bilgise hâiz insanların modüller yazarak ilave özellikler üretebilirler. Drupal websitesi, Drupal kullanıcıları tarafından yazılmış yüzlerce bedava modül sunmaktadır.
e-ticaret sistemleri, iş akış özellikler, fotoğraf galerileri, organik gruplar, Google maps, Amazon ItemsAmazon Items, e-posta listesi yönetimi ve CVS ile entegrasyon.
Modüllerin fonksiyonların Drupal’e eklenebilmesi için Drupal, çekirdek ve modülleri “hooks” veya callbacks denen bir sistem ile entegre eder. Drupal çekirdeği SQL injection gibi genel güvenlik problemlerine karşıda güvenlik sağlar.
Drupal için yazılan temalar genelde PHPTemplate motoru”PHPTemplate theme engine”, Drupal.org. veya XTemplate motoru”XTemplate theme engine”, Drupal.org. ile yazılır. Daha önceki şablonlar PHP’nin içine doğrudan kodlanmakta idi.
Drupal’in daha önceki sürümlerinin tema sistemi Mambo ve Plone ürünlerine göre çok daha karmaşık ve tasarım tabanlı olmadığı için çok eleştirildi.”How does Drupal compare to Mambo?” discussion thread, Drupal.org.. Sonuç olarak PHPTemplate ve XTemplate motorları bu sorunu çözmek için kullanıldı.
Drupal’in kurulumu (ve modülleri) bir veritabanına ulaşımı, yüksek seviye hakları ve
SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE, CREATE, DROP, INDEX, ALTER ve LOCK TABLES gibi SQL komutlarını işletimini gerektirmektedir.
Her nekadar bu gereksimler olsada bazı servis barındırıcıları bu özellikleri müşterilerine vermezler.
Diğer içerik yönetim sistemleri gibi kurulum için gereken veritabanı, komut satırından[1] veya phpMyAdmin/PhpPgAdmin araçlarından oluşturulur. Bununla birlikte Sürüm 5.0 ile beraber Drupal kurulmakta ve veritabanı nerede ise tamamen web tabanlı arabirimden yapılmaktadır.
Drupal has been considered by someAlister Lewis-Bowen et al., “Using open source software to design, develop, and deploy a collaborative Web site,” IBM, July 11, 2006. to have a somewhat steeper learning curve and a slightly more difficult installation procedure compared to some simple CMS programs or basic blogging tools such as WordPress. Drupal 5.0, released January 15, 2007, is packaged with a web-based installer to partly answer these criticisms and Drupal 6.0, which may be released in September, goes even further.Drupal 5.0 Feature List January 15, 2007. Accessed January 15, 2007. Another useful reference is the Drupal Cookbook (for New Drupallers).
Yakupköy, Merzifon
Yakupköy, Amasya ilinin Merzifon ilçesine bağlı bir köydür.
Yakup köyünün adının kaynağı ve tarihi: Türk Dili ve edebiyatı Öğretmeni, Milli Eğitim Şube Müdürü Seyfettin Ceylan’ın 09.08.2007
tarihli araştırmasından:Yakup Köyü, Yakup adında bir kişinin adından gelir. Köyün kurucusu da bu kişidir.Yörede “Yaap Köyü” olarak bilinir ve böyle söylenir. Köyün içinde Yaap Dede tekkesi günümüzde de var. Bu tekkede bir yatır bulunur. Bu yatır, köyün içindeki Taşbadal denilen mevkiiden yaklaşık yüz yıl önce bugünkü yerine getirilmiştir. 1950′li yıllarda da bu yatırın üzeri tek gözlü bir yapı ile kapatılarak bugünkü haline getirilmiştir. Son yıllarda buranın tekeşinliğini Kevser Abla yapmaktadır(Kevser Yılmaz).
Yakup’un 1400 ile 1500′lü yıllarda yaşadığı kesindir. Çünkü Yakup’un büyük ağabeyi Hasan Hayrettin, küçük kardeşinin adı da İl Emin’dir. İl Emin yöremizde zaman içinde değişerek “ilemi” olmuştur. Bu üç kardeşin adıyla kayıtlara geçmiş üç köy bugün hale vardır. Bu köylerin birbirine uzaklıkları ikişer üçer kilometredir. Yakup Köyü, yöresinde merkezi köy durumundadır.
Yakup’un, Hayrettin’in ve İl Emin’in babası: Merzifonlu Atüfi Hayrettin Hızır’dır. Bu zat da 2.Beyazıt ve Yavuz döneminde yaşamış; tıp alanında da bazı eserler vermiştir. Amasya Valiliğinde bulunan 2.Beyazıt’a “Hıfzıl Ebdan” (Bedenlerin korunması) adlı bir eseri ithaf eder. 2. Beyazıt Padişah olunca da Hayrettin Hızır’ı İstanbul’a medreseye başöğretmen olarak aldırır. Yavuz döneminde bu görevinden ayrıldığı ve okutmanlığa başladığı görülür. Arapça ve Farsça’yı anadili gibi bilen zatın İstanbul’daki kütüphanelerde 12 eseri olduğu belirtilir.
Merzifonlu Atufi Hayrettin Hızır’ın Gelgiraslı olduğu ve bugünkü Hayrettin, Yakup ve İlemi (sazlıca) köylerinin yerinin
Beyazıt döneminde çiftlik olarak verildiği rivayet edilir. İşte bu çiftlik daha sonra çocukları arasında bölüşülür ve üç köy ortaya çıkar.
1530 tarihinde Yakup Karyesi’nin bir tımar mülkü olduğu geçmektedir.
Zaman içinde köye İnegöl ve Taşan Dağlarındaki türkmenler yerleşerek nüfusu artırır. Köyde Oğuzların eymür, çepni, bayındır, kınık boyuna ait sülaleler olduğu sanılıyor. ‘Düver’ diye de bir mevkii adı var. Bura ekinlik.
Merzifonlu Hayrettin Hızır’ın babasının adı: Mahmut’tur.
Köyün 600 yıllık bir tarihi vardır. Seyfettin Ceylan 09.08.2007
Köyün gelenek, görenek ve yemekleri hakkında bilgi yoktur.
YAKUP KÖYÜNÜN GELENEKLERİ: Köyümüzde,Hak yani emeğin karşılığı; Keşik, yani sıra(randevü) konusunda; Düğünler, Bayramlar, cenaze törenleri, cemler ve kurbanlar konusunda birçok özgün gelenek ve görenek göze çarpar.Bu konuları anlatmak sayfalarca yer tutar. ben burada düğünlerde geçen “YANUCCU” YU AÇIKLAMAK İSTİYORUM.
YANUCCU(YANUTÇU): Gelin olacak kızın varsa erkek kardeşi veya ağabeyi, erkek kardeşi veya ağabeyi yoksa yakın akrabalarından biri başta olmak üzere beş altı kişiden oluşan ve düğünün ikinci gününde damadın damatlıklarını bir heybe veya bavul içinde getiren kızın yakınlarını temsil eden topluluk. Düğünün birinci gününde erkek evinden kız evine giden çeyizcilere ikinci gün kız evinden gelen cevap anlamına gelir. yani birinci gün yanlardan biri olan erkek evinin attığı adıma yine yanlardan birisi olan kız evince atılan adım. Bunlar soran ve yanıtlayandır. İkinci gün damadın damatlıklarını getirenler “Yanıtçı”dir. Bu yapılan iş de yanıtdır. -çu addan ad yapım ekindeki “ç” sesi söyleyiş kolaylığından “yanıt” sözcüğündeki “t” sesini kendine benzetmiştir. Böylelikle bu söyleyiş bizim köyde ve yöredeki köylerde yanuççu olarak söylenerek sürüp gitmektedir. İşte üzerinde dilbilimcilerce çok tartışılan yanıt sözü bizim oralarda düğünlerde de olsa kullanılır. Türkçe bir sözcüktür. Büyük olasılıkla eski atalarımızın söyleyişleri, bu eski gelenekler içinde saklı kalarak günümüze kadar gelmiştir. Gönül rahatlığı ve usa yatma rahatlığı ile yanıt sözcüğünü cevap yerine kullahabilir. Yanuççuluk ciddi bir iştir. yanıt vermek de ciddidir; çünkü bir sınavdan geçilmektedir.
YEMEKLER: sadece isimlerini sayacağım. keşkek, yahni, toyga çorbası, çatal aş, yavan aş, mantı, bamyalı, mıhlama, helle,…
EKMEKLER: somun, saçekmeği, saçüstü, burmalıçörek, külcük, yanuç, pezü, bişi, pide çeşitleri,… 15.10.2007 seyfettin ceylan’ın araştırması.
Amasya iline 52 km, Merzifon ilçesine 8 km uzaklıktadır.
yakup köyü merzifon ovasının güneybatı yönünde, hafif bir yamaçta kurulmuştur.Topraklarının çoğu düzlüklerde bu ovanın içinde kalır. Köyün güneyinde Kıreymir, güneybatısında Çamlıca, Batısında Hacat ve Karacakaya ile Alıcık; Kuzeyinde karatepe, Kuzeydoğusunda Hayrettin; tam doğusunda Uzunyazı ve güneydoğu yönünde de Oymak köyleri bulunur.
bu alan içindeki köyümüzün güneyinde yenice deresi, kuzeyinden de alıcık çayı ve ırmak geçer. Bu dere ve çaylar çok bir su taşımaz. Mevsimine göre seller gittiği de olur.
Kır denilen topraklarda tepeler ve tepe diplerinde dar vadiler uzanır. Köyün kuzeyi ve oğusu genelde düz topraklardır.
Bitki örtüsü genelde tarlalarda yetişen kültür bitkileridir. Tarla kıyılarında ve dere kıyılarında söğüt, kavak, iğde ağaçları; Bağlar mevkiinde yoğun olmak üzere meyvelikler de bulunmaktadır.
kırlarda bozlar, buralarda geven, yavşan ve kekik birlikleri görülür.
düz yataklarda da meralar yer almaktadır.15.10.2007 seyfettin ceylan
Köyün iklimi, Karadeniz iklimi etki alanı içerisindedir.
yakup köyü, coğrafi konum itibariyle Orta karadeniz’in iç kesimlerinde yer alır. Köyde ve bölgesinde genellikle karasal iklim hüküm sürer. yazları kurak ve sıcak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. Son yıllarda kar yağışı oldukça azalmıştır. Baharları yağan yağmurların azaldığı da yaşlılar tarafından dile getirilir. Köyün sağlam bir havası vardır. Soğuğu adamı hasta etmez. Yakup Köyü az yağışlı bölgelerde yer alır. Yıllık düşen yağış miktarı: 350-500mm’dir.
karadeniz kıyı boyu ile karadeniz iç bölgeleri iklimlerinin arasında, bir geçiş iklim özelliği gösterir. Yağış çoğunlukla ilkbahar sonlarındadır. Yazları kuraktır.
YAZ MEVSİMİ GÖZLEMLERİMDE POYRAZ: Sanki rüzgar dolu zamanlar/öğleni geçe başlar çoğu kere, sabahları bile estiği olur/ikindileri, akşamları toz kaldıran poyrazlar savrulur Tekkeninboynu7nda/öte taraftan kavaklar, söğütler bir şarkıya durur, ta gece yarılarına… ve evlerin camlarından dolar sağlam havası Yakup Köyü’nün.
BULUTLARA DAİR GÖZLEMİM: Bulutlar bazı günler dev gibi, kara kara, yuvarlanarak bir yere çarpacakmış gibi geçer, bazı günler de pamuk gibi salkım salkım gezer göklerde…
SON YAZ VE EYLÜL: tarla kıyılarındaki iğdeleri, söğütleri ve kavakları çalarak son anızlar da yandı/biçerler çok buğday dökmüş orakta/yanık ekmek kokusu gibi savruldu anızların dumanı/…soğanlar hak edildi/ayçiçeği kökleri yolundu/sarı sarı ayvalar uzak dallarında, şimdi çocukların taşına nişandır/iğde dallarında ağzı saran bir tat/
İKLİMİN ORALARDA GÖSTERDİĞİ BAZI DOĞA OLAYLARI: mürdümük: doluya mürdümük denir.
çiğ:hava poyrazdan estiğinde her gece düşebilir. Mahsüle iyi gelir. “iki çiğ bir yağmura karşılıktır”
kırağı:on beş eylül kırağı zamanıdır olup tehlike arz eder. Bahçe ürünleri zarar görür.
Ayaz çalmış: kırağı çalmış demek.
Gündönümü: Dolu, fırtına ve aşırı yağmur yağması şeklinde bir afet olur.
Gün yağmuru: kırkikindi demek. Köyde güneş yağmuru da denilir.
Ebemkuşağı: ineğimsağma da denir.16.10.2007 seyfettin ceylan7ın araştırması.
| Yıllara göre köy nüfus verileri | |
|---|---|
| 2007 | |
| 2000 | 611 |
| 1997 | 555 |
17 Haziran 2007 tespitlerine göre:433'dür.7-Köyümüzde Nüfus ve Nüfusun Özellikleri
Bin dokuz yüz yetmişli yıllarda: yüz yirmi ev ve dokuz yüz otuz nüfus vardı.
Muhtarlığın 17 Haziran 2006 tarihinde “Konutta Oturanların Tespiti” belgelerine göre: 1926 ile1940 arası doğumluların nüfusu yani 80 ile 66 yaş arasında 57 kişi,
1940 ile 1955 arası doğumluların nüfusu yani 67 ile 51 yaş arasında 81 kişi,
1956 ile 1970 arası doğumluların nüfusu yani 50 ile 36 yaş arasında 103 kişi,
1971 ile 1991 arası doğumluların nüfusu yani 35 ile 15 yaş arasında 119 kişi,
1992 ile 2006 arası doğumluların nüfusu yani 14 ile 0 yaş arasında 73 kişi bulunmaktadır.
Toplam nüfus: 433’tür. Bunun 224’ü kadın, 209’u erkektir.
En çok yaşayan kaçına kadar yaşıyor? Köyümüzde 100 yaşından fazla yaşayanlar olmuştur. Kamile Yiğit ve Hatice Çelik’in yüz on yaşına kadar yaşadıkları dile getirilir.
Alan ve nüfus büyüklüğü, köyün 17 bin dönüm arazisi vardır.(14) Bu arazinin 13 ila 14 bin dönümü köyde oturan halka aittir. 2000 yılı sayımlarına göre köyde 611 kişi yaşamaktadır. 1997 sayımlarında köyümüzde yaşayan kişi sayısı da 555’dir.(22) Yerelnet, Alan ve köyde yaşan kişi sayısına bakıldığında; 23 dönüme bir insan düştüğü görülür. Nüfus sıklığını, köyün arazisini dört kilometrekareye dört kilometrekare olarak düşündüğümüzde kilometrekareye 50 ila 60 kişi düştüğünü görürüz. Bu da köyümüzün seyrek nüfuslu bölgelerde olduğunu gösterir.
Bağımlı nüfus, 14 yaşa kadar ve ortalama 65 yaşın üzerindekiler bağımlı nüfusu oluşturmaktadır. Köyde, 13–14 yaşlarında çocuklar, tam anlamıyla olmasa da üretime katılır. Yine köyde 70 yaşına kadar çalışan erkek ve kadın nüfus kısmen söz konusudur.
Ortalama insan ömrü 70 yaş civarındadır.
Köyde yüz yaştan fazla yaşayanlar olduğu söylenir. Ali Ekberlerden Hanik Ebe’nin 100 yaşından çok yaşadığı ve torunun torununu gördüğü söylenir.
Nüfusun okuma oranı, eğitim durumu, okuyanlar, mesleklere göre dağılım ve halkın belli başlı uğraş alanları:
Köyümüzde okuma yazma bilmeyen yoktur. Nüfusun % 95 ‘i ilkokula gitmiştir. İlkokula gitmeyenler de 80’li yıllardan sonra açılan okuma yazma kurslarında okuma ve yazma öğrenmişlerdir. Şu an çocukların okula gönderilmemesi gibi bir durum köyümüzde söz konusu değildir. Hatta bu yaklaşım ta 70’li yıllarda da vardı. Köyümüz, çocuklarının okuması taraftarıdır.
Yüksek okul ve fakülte mezunu 15–20 kişi vardır.
Köye ilkokul 1929 tarihinde yapılmıştır. Öğrenci sayısı son yıllarda azaldığından ve sekiz yıllık temel eğitim uygulamasının 1997 yılında yaşama geçmesinden birleştirilmiş sınıflı eğitim uygulaması ile Yakup Köyü İlköğretim Okulu eğitim ve öğretime otuz kırk öğrenci ve iki öğretmenle devam etmektedir.
Mesleklere Göre Dağılım
Subaylar:
Ali TAŞTEKİN, harbiye mezunu, kurmay albaylıktan 1992 yılında emekli olmuştur.
Cemal ÇOBAN, harbiye mezunu, kurmay Albaylıktan 1997 yılında emekli oldu.
Halil ÇELİK, fakültenin matematik bölümü mezunu, görevde; yükselmeye devam ediyor.
Astsubaylar:
Muharrem ÜNLÜ, Muharrem VURAL, Cemal KARTAL, Hasan YILMAZ, Halil YİĞİT, İrfan PEKTAŞ, Hasan YİĞİT, Seyfullah ÇELİK, Ali ÇELİK, Mustafa KAVUNCU, Tamer KAVUNCU, Suat ÇEVİK, Bayram YİĞİT, Sabri YİĞİT, Cemal KAYNAK, Hüseyin KURT, Talip KURT, Ferhat HÖKELEK, Cem ÜNALDI, Ali KÖMÜRCÜ, Suat YILMAZ, Haydar YILMAZ, Murat YILMAZ, Muhittin DOĞAN, Mehmet DOĞAN, UZMANLAR: Ahmet YILMAZ, Hakan BAL, Halil BAL, Müseyip KURT, Engin YİĞİT, Zafer TÜRKER, Özdemir ÖZTÜRK, Talip KURT (Astsubayların bir kısmı emekli olmuştur.)
Polisler:
Sabahattin ALGIN, Muharrem YİĞİT, Haydar YILMAZ, Ahmet KURT
Mühendisler:
Naci PEKTAŞ, Ali Rıza ÖZTÜRK, Alparslan PEKTAŞ, Ender BAL.
Doktorlar:
Cengiz PEKTAŞ
Sağlıkçı-Hemşireler:
Zerrin DOĞAN, Nazmiye YİĞİT, Zahide KARADAĞ, Ruhiye KAYNAK, Hatice ÜNALDI, Satı YILMAZ, Fatma MAYDA, Esin MAYDA, Ebru KAVUNCU, Oya YILMAZ, Pınar KARADAĞ, Fatma ACAR, Mihriban CEYLAN, Derya ÇEVİK, … daha adı tespit edilememiş sağlıkçı ve hemşire olmuş ve okulunda okuyan gençlerin olduğunu düşünüyorum. Yeni yetişen gençleri tanımadığımız için isimlerini tespit etmek zor oluyor.
Öğretmenler:
Halil BÜLBÜL, Köy Enstitü mezunudur, köyün ilk okuyanlarındandır. Halil Bülbül, 1944’te Akpınar Köy Enstitüsüne girer 1949–1950 eğitim ve öğretim yılında öğretmen olur. İmamoğullarındandır, babasının adı: Arif.
İsmet ÇEVİK (İlköğretim okulu müdürlüğü yapmıştır. Sınıf öğretmeni), Ahmet ÇEVİK(sınıf öğretmeni), Alaattin YILMAZ(sınıf öğretmeni), Seyfettin CEYLAN(Türk Dili ve Edebiyat Öğretmeni, Ortaokul ve İlköğretim Okullarında Türkçe dersleri ve Lise, Süper Lise ve Anadolu Lisesinde Edebiyat dersleri öğretmeni; Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Kurucu Müdürlüğü, Milli Eğitim Şube Müdürlüğü, altı ay kadar vekâleten İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü), Bayram YİĞİT (Teknik Öğretmen, öğretmenlikte bir süre çalıştıktan sonra TOFAŞ’A teknik adam olarak geçti.) Ruhiye KÖMÜRCÜ (Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni), Tamer YİĞİT, Bahadır ÇEVİK(Coğrafya Öğretmeni), Aşur ÇEVİK(Fen Bilgisi) Tülay YİĞİT(Sınıf Öğretmeni), Özkan ÖZTÜRK(Matematik) Gönül ÖZTÜRK (Biyoloji Öğretmenliği mezunu) Asiye Çulha resim öğretmenliğinde okuyor. Celal KARTAL(Merzifon Lisesi Emekli Memurlarından), Selahattin ÖZTÜRK(Merzifon Lisesi Emekli Hizmetli)
Doktora Yapanlar:
Nazan YİĞİT, siyasal bilgiler mezunu, bu alanda doktora yapmaktadır. Cem ÇEVİK,turizm üzerine yüksek lisans yapmaktadır.
Teknisyenler:
Ali YİĞİT, ziraat üzerine yüksek okul bitirmiş ve ziraat teknisyenidir. Haydar ÇEVİK, Oktay ÇEVİK,Mecnun SEL sanayi alanında,teknik adam olmuşlardır.
Belediye Başkanları:
Zeki HÖKELEK (Amasya Valiliği’nde Özel Kalem Müdürlüğü de yapmıştır.)
Okul Müdürleri:
İsmet ÇEVİK
Banka Müdürleri:
Mahir HÖKELEK (köyün ilk memurlarından) Ferit TOPLU, Kemal ÇEVİK,
Sigortacılar:
Çağlar SEL
Çalgıcılar:
Öcal TÜRKER, Merzifon Belediyesi Bando Takımında görev yapmıştır.
Mehmet TOPLU (Rahmetli, Kabadayı lakabıyla tanınırdı.) köyün ve civar köylerin davulculuğunu yapmıştır.
Dursun YILMAZ (Rahmetli, Zorman lakabıyla anılırdı. Uzun yıllar köyün sığırtmaçlık görevini de yürütmüştür.) Zurnacıdır. Düğünleri zurnasıyla şenlendirmiştir. Ali KURT zurnacıdır.
Dursun KILIÇASLAN, düğünlerde çalgıcılık yapmıştır.
Hasan YEŞİLYURT, bizim gençliğimizin müthiş davulcusu ve darbukatörüdür. (Rahmetli, Gıcık Hasan lakabıyla tanınırdı.) Düğünlere renk katardı.
Salim SEL, klarnetçidir. Genellikle Gıcık Hasanla düğünlerde çalardı.
Kasım GÖÇERİ, davulcudur.
Mehmet KURT(Paşa) namıyla bilinir. Davulcudur. Şaka kaldıran alçak gönüllü bir adamdır.
Tamirciler:
Haşim BAL, bir dönemler tek tamircilikten geçimini sağlayan, köyümüzün sanayi alanında ilk ustası. Traktör motorları bakım ustasıdır. Şu an bu mesleğini icra etmemektedir. Fakat uğraştığı işler hep ustalığın türevleridir.
Vahit YILMAZ, Marangozdur. Merzifon’da dükkânı vardır. Bu işle geçinir.
Yusuf YILMAZ, tornacıdır. Merzifon’da dükkânı vardır. Bu işle geçinir.
Salih YİĞİT, su tesisatçısıdır. Merzifon’da dükkânı vardır. Kasım Yiğit’in çocuklarından Hüseyin YİĞİT de terzidir. Merzifon’da dükkânı vardır.
Ergani PEKTAŞ, kaportacıdır. Merzifon’da dükkânı vardır.
Gazi PEKTAŞ, kaportacıdır. Köyde çiftçilikle uğraşmaktadır.
Nadir SEL, su tesisatçısı.İstanbul’da mesleğini icra etmektedir.
Berberler:
İbrahim ÇEVİK, evlerde berberlik mesleğini bir zamanlar icra etmiştir. İbrahim Çevik’in babası Ahmet Çevik ve Memiş Kömürcü de köyün evlerinde ve tarlalarında berberlik mesleğini bir zamanlar icra etmiştir.
Kadir ÜNALDI mesleğini yürütmek üzere köye ilk berber dükkânını açan berberdir.
İsmail ACAR, rahmetli, berberlik mesleğini yürütmek için köyde ikinci berber dükkânı açan berberdir.
Ali Rıza TÜRKER ve Aytekin TÜRKER Merzifon’da berber dükkânları vardır.
Ustalar:
Durmuş ERDOĞDU,
Ahmet ÇEVİK (Rahmetli, Kel Ahmet lakabıyla bilinirdi.)
Ahmet ÇEVİK. (Rahmetli, Pala Ahmet ve Türkmen Ahmet lakabıyla bilinirdi.)
Halil İbrahim SEVER. Bunlar bilinen yapı ustalarıdır.
Satılmış YEŞİLYURT çatı ve inşaat ustası.
Adnan ÖZTÜRK çatı ve inşaat ustası. Görenekten kendini yetiştirmiştir. Meraklı bir ustadır.
Çiftçiler:
Köy halkının yüzde doksan yedisi çiftçidir. Köyümüzde örnek, çalışkan ve girişimci çiftçiler vardır.
Sucular:
Köyün bilinen sucuları, Rahmetli İsmail ÇULHA, Kamil YILMAZ bir başladı mı günlerce tarlalarda su sularlarmış. Birkaç günlük sulama işini herkes yapar, köylü olup da sulama işini bilmeyen pek yoktur. Burada belirtilenler, suculuğu meslek haline getirmiş insanlardır. Başka köylere de parayla sulama işlerine giden insanlardır.
Değirmenciler:
Ahmet YİĞİT, Bayram YİĞİT, Hüseyin YİĞİT, Salih YİĞİT.
Minibüsçüler:
Satılmış BAL, 1972–1973.
İbrahim ÇEVİK, 1974’den sonra.
Salim SEL, 1970-1980’li yıllar.
Hayrettinli Ali, 1970-1980’li yıllar.
Hayrettinli Nail, 1970’li yıllar.
Burhan ÇALIŞKAN, Bahri ÇALIŞKAN ve Cemal KARADAĞ da İstanbul’da öğrenci taşımacılığı yaparlar.
Şefik TURAN 1970’li ve 1980’li yıllarda taksicilik.
Nazım TÜRKER, 1980’li ve 2000’li yıllar.
Hüseyin YİĞİT, 1990’lı ve 2000’li yıllarda.
Mehmet ÇULHA, 1990’lı ve 2000’li yıllarda.
Bayram TÜRKER, 1990’lı ve 2000’li yıllar
Aydın TÜRKER, 2000’li yıllar.
Ankara Belediyesinde Otobüs Şoförleri:
Fuat ÇEVİK
Hüseyin ARSLAN
Ali Rıza SEL(Kendi otobüsüyle taşımacılık yapmaktadır. Halk Otobüsleri) Fatih-Kızılay arası çalışır.
Gardiyanlar:
Köyün ilk gardiyanı, Necati YILMAZ’dır.
Senem GÖÇERİ.
Bekçiler:
Memiş YEŞİLYURT.
Ali ÇEVİK.
Ali ÖZEL.
Kazım ALKIM.
Eski Pehlivanlar:
Aşur ÇEVİK
Muharrem ÜNLÜ
Mehmet KURT(Paşa)
Dursun ERDOĞDU
Hasan BAL
Muharrem ASLAN
Hüseyin ÇEVİK
İsmail KARADAĞ, güreş sporuna Ankara’da bir süre devam etmiştir. Bu spora bilimsel olarak ilk eğilen güreşçimiz, “Isbık” namıyla bilinen İsmail Karadağ’dır.
Ve Diğer Meslek Erbabından Olanlar:
Galip Karadağ, İsmail Karadağ, Kemal Karadağ, Sefa Karadağ, Rumi Kömürcü, Ali Kurt, Ziyram Kurt, Kemal Kartal, Bayram Kurt, Ali Kavuncu, Rahmetli Sarı Rıza…bilinen çobanlardır. Selami ÖZTÜRK ve Cemalettin ŞAHİN postacıdır. Alattin CEYLAN Merzifon Belediyesi’nde greyder operatörü, İhsan CEYLAN Ankara Şeker Fabrikalarında işçi başı, Mehmet Çevik’in kızı Neşe, maliye memurudur. Mehmet Erdoğdu ve Ali Şahin’in aşıklığı vardır. Seyfettin Ceylan’ın 09.08.2007 tarihli araştırmasından.
Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.
Yakup Köyü tarımcı bir köydür. Köyün 17 bin dönüm ekilir durumda olan toprakları bulunur. Köyde sulama amacı için DSİ’nin 4 adet sondajı vardır. Bu sondajların işletmesi de Yakup Köyü Toprak ve Sulama Kooperatifi eliyle yapılmakta. Derin kuyularadan çıkarılan sularla toprakların yarıya yakını sulanır. Köyde bulunan Kozarkı ve Köy suyu da sulama amacıyla kullanılır. Bu sular son yıllarda azalmıştır. Sondaj suları ile birlikte kullanılır. Sulanabilir toprakların tamamı düz ve verimlidir. Buralarda buğday, arpa, ayçiçeği başta olmak üzere birçok ürün yetiştirilir. Şu an üretimi yapılmasa da şekerpancarı, elit(şekerpancarının tohumu) da köyümüzde iyi yetişir. Bu sanayi ürünlerinin yerini son yıllarda soğan almıştır. Diyebiliriz ki Yakup Köyü tam soğancı bir köy olmuştur. Köyümüzün soğanları çok kalitelidir. Dönüme üç dört ton soğan verdiği olur. Köyde bin tonun üzerinde soğan üretildiği geçen yıllarda olmuştur. Buğday dökümü de sulu tarlalarda bire otuz kırk civarındadır. Son yılların kurak geçmesi ürün verimini önemli ölçüde düşürmüştür. 2007′nin hasat döneminde kırsaldaki topraklar üzerindeki buğdaylar tam yetişmediğinden birçok tarla biçilememiştir.
Köydeki tarım makine güçüyle yapılmakta. tarım alanında ortaya çıkan araç gereçler köye hemen girmektedir.
Nohut, mercimek, fiğ, fasülye gibi ürünlerde ekilip biçilir.
Bahçe ürünlerinden domates, biber, fasülye, bamya, mısır, salatalık, marul, maydanoz, yerelması ihtiyaç kadar yetiştirilir. Bu ürünlerden evin geçinimi sağlanmaz.
Tarım toplumunun özelliklerinden biri olan hayvancılık da köyde esaslı bir yer tutar. Bu büyükbaş ve çok az da olsa küçük baş hayvancılık olarak kendini gösterir. Sistemli bir besicilik yoktur. Sütçülük konusunda yeni çalışmalar ve açılımlar göze çarpar.
Kümes hayvanları da : tavuk, ördek, kaz ve hindi olarak azımsanmayacak kadardır. Yukarıdaki etkinlikleri yılın on iki ayı yürüten köylülerin birçoğu tarım sigortalıdır, emekli olanlar da vardır.
Köyde iyi, cins amasya elması bahçelerinden geriye kalan elma ağaçları bulunur. Erik, kiraz, vişne, kayısı, ceviz, ayva… gibi meyveler evde tüketilecek kadardır. Meyvecilikten geçinimini sağlayan yoktur diyebiliriz. 15.10.2007 tarihli Seyfettin Ceylan’ın araştırması Yakup Köyü-TOPRAĞI SÜRDÜKÇE TASLAK KİTABINDAN kısmen yararlanılmıştır. Bu kitap ileride bastırılacaktır.15.10.2007
Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.
Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:
- 2004 - Cemal Yiğit
- 1999 - Tahsin Çulha
- 1994 - Haşim Bal, 1995-Cemal Yiğit,
- 1989 - Haşim Bal
- 1984 - Süleyman Sel.
1977- Feramus Yiğit. 1976- Ziyram Duran. Vekil olarak 1974-Turgut Basmacı. 1968-Hüseyin çevik. 1965-İsmail Abalı. 1964-Dursun Çelik. 1963-Ali Bal. 1962-Hasan Ünaldı. 1960-Ali yılmaz. 1960-Halil Bülbül(Birkaç ay, köyün öğretmeni) 1954-Dursun Çelik. 1950-Rıza Çelik. 1946-Hüseyin Korkmaz. 1940'lı yıllarda-Mustafa Ünaldı. 1930'lu yıllar Ali Bal. 1928-Ömer Hökelek- Üç dönem üst üste muhtarlık yapar. 1924-Halil Çelen köyün ilk mazbatalı muhtarı.
Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. Ptt şubesi yoktur ancak ptt acentesi vardır. Sağlık ocağı vardır ancak sağlık evi yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
SEYFETTİN CEYLAN’IN ARAŞTIRMASI 09.08.2007
Okul, köyün tek taş binası. Bu bina, köyçüne doğru gelirken Kumluk Deresi’ni geçtikten sonra solda kalır. Okulun yeri tarladan alınmadır. Bu tarlanın o zamanlar Tün Üsüğün olduğu söylenir. Bu taş yapı tek katlıdır. Yapının her tarafında pencereler vardır. Bahçenin yola cephe tarafında duvar bulunur. Yine duvarın bitiminde, köyden tarafta okulun pınarı vardır. Okulun ana binasından uzakta -yolun altında- tuvaletlerin ve kömürlüğün bulunduğu küçük bir yapı daha vardır. Bizim öğrencilik yıllarımızda bu binanın doğu cephesinde, yolun altında okulun kavaklığı vardı. Bu kavaklık seksenli yıllarda bozulup kavakların yerine köy adına düğün salonu ve değirmen yapıldı.
Okulun tarihi, ilk bina 1928–1929 yılında yapılır. Açılışından 1939’a kadar üç yıllık bir ilköğretim eğitimini köyün ve bölgedeki köylerin çocuklarına verir. 1939’dan sonra beş yıllık bir eğitim ve öğretim süresi uygulanmaya başlanır ve 1997 yılında da sekiz yıllık zorunlu eğitim süresine geçilir. Eskiyen ve ihtiyaca cevap vermeyen bu bina yıkılarak ve yeri biraz değiştirilerek bugünkü taş yapı 1960’lı yıllarda inşa edilir.
Okulun eğitim öğretime başlama yılı, 1928-1929’dur. Hayrettin, Karatepe, Kıreymir ve Uzunyazı köylerine, bölge okulu olarak açıldığından bu yıldan itibaren hizmet vermeye başlar. Bu, kesintisiz yetmiş sekiz yıllık bir eğitim hizmetidir.
Köye Atanan İlk Öğretmen: İsmail Hakkı Bey, Çorumlu olduğu söyleniyor. Öğrenci mevcudu ve derslik durumuna göre tek öğretmenli yıllardan, iki, üç ve beş öğretmenli yıllara ve sekiz yıllık temel eğitim uygulaması ve öğrenci sayısının azalması nedeni ile de bir, iki öğretmenli yıllara tekrar dönmüştür. 1970’li yıllarda okula devam eden öğrenci sayısı 130–140 arasıydı.
Okulun eğitim ve öğretime başladığı yıllarda muhtar Ömer Hökelek’tir.
Köy toprakları içinde bir de okula ait bir tarla vardır. Bu tarlanın geliri okul ihtiyaçlarında kullanılır.
Belgelerde,
Okulda hale saklanmakta olan Talebe Kütük Defterinin bir nolu öğrencisi Melek Şahin. Bu kütükte, Melek Şahin ile ilgili şu bilgiler yer alıyor: Doğum yeri, Yakup Köyü. Doğum yılı, 1933. Baba Adı, Rıza Şahin. Ana Adı, Münire Şahin. Velisinin Adı, Rıza Şahin. Babanın mesleği, Çiftçi. Ev Adresi, Köy. No, 28. Okula kayıt olduğu tarih, 1.Xl. 1945. Okuldan çıktığı tarih, “yaşı okul çağını doldurduğundan çıkarılmıştır.” 25.lll.1950
Bu bilgiler, Yakup Köyü İlokulunun Talebe Kütük Defteri’nden alınmıştır. Bu defterin demirbaş no iç sayfada “D.No: 83” yazılıdır. Okulun ilk Talebe Kütük Defteri’ne rastlanamamıştır. SEYFETTİN CEYLAN’IN ARAŞTIRMASI. 09.08.2007
Sağlıkocağı: Merzifon Kıreymir yolundan köye doğru sapınca yolun sağında dört tarafı duvarlarla çevrili bir bahçe ve bahçenin içinde, birkaç tane tek katlı binalar ve köyün belki de tek çınar ağacı ve köyün ilk birkaç çamı… Ve ilk binanın yola bakan tarafında “Yakup Köyü Sağlıkocağı” tabelası.
Köylülerin ve çevre köylerin yara bere olduğunda, iğne işlerinde gittiği bir kurum.
Doktoru, hemşiresi, sağlıkçısı, hizmetlisi, memuru bir var, bir yok. Böyle bir kurum. Köye yararlı hizmetler vermiştir. Şu an ulaşım kolay olduğundan halk Merzifon Devlet Hastanelerine gider.
Sağlıkocağının temeli, dönemin muhtarı rahmetli Hüseyin Çevik zamanında bin dokuz yüz yetmiş üç yılında atılır ve bin dokuz yüz yetmiş dört yılında Turgut Basmacı’nın muhtarlığında faaliyet göstermeye başlar.
Bu kuruma ilk doktor ancak bin dokuz yüz seksenli yıllarda gelir. Doktor da: İzmirli Bahtiyar Bey’dir.SEYFETTİN CEYLAN’IN ARAŞTIRMASI 09.08.2007
Yol,
Yol yönünden planlanmış bir durum göze çarpmaz. Köy içindeki yollar zaman içinde doğal bir oluşumla meydana gelmiştir. Bu yolların kimi yerleri dar, kimi yerleri de gereğinden fazla geniştir. Yollar mülklerin yanından geçtiği için ihtiyacı karşılayacak şekilde yol olmuştur. Bu yüzden köy içi yolları, bazı yerlerde eğri, bazı yerlerde de dosdoğrudur. Merzifon yolu köyçüne kadar asfalttır. Köyün diğer yolları doldurulma ve topraktır. Otuz yıl önce köyün yolları yağışlarda ve kışları diz boyu çamur olurdu. Son yıllarda köyün içinde aşırı bir çamura rastlanılmaz.
Su
“Mısır, Nil’in bir hediyesidir. Her şeyin aslı sudur.”
İçme suyu, köydeki hayatın kuruluş tarihiyle yaşıttır en azından. Köyün ilk içme suyu Değirmenocağı’ndaki su gözelerinden sağlanmıştır. Daha sonraki tarihlerde su ihtiyacı artıkça Pınarınbaşı mevkii başta olmak üzere değişik bölgelerdeki su gözelerinden yararlanılmıştır. Köy içme suyu ihtiyacını şebeke yoluyla karşılamaya başlamadan önce, kuyu vurarak su çıkarma yoluna da gidilmiştir. Su kaynakları, akar pınarlar ve zaman içinde kuruyan pınarlar, kitabın değişik yerlerinde işlenmiştir.
Köyde içme suyu sorunu vardır. Şimdi sular Ahmetkoca’dan evlere basılır. Köy yerde, şebeke suyunun olması lüks bir hizmet sayılabilir. Şebeke suyunun köyde gerçekleşmesinde emeği geçenlere çok teşekkür eder ve saygılar sunarım. Bu güzel bir hizmet.
Köy kuruluş itibariyle bir yamaç köy görünümünde olduğundan ve son yıllarda köyün düzlük kesimine, tarıma elverişli topraklara evler çok yapıldığından depodaki su aşağılardaki evlere güzel, yeterli bir hizmet götürmekte, bir memnuniyet yaratmakta; köyün yukarı mahalleleri ise suyu belki gece yarılarında görmektedir. Gündüz temizlik ve ev işleri zorlaşmaktadır. Yukarıdaki evler susuz kalmaktadır. Yazları, tatillerde köye gittiğimizde susuzluktan temizlik için Cami Pınarı’na gidesimiz geliyor. Bakıyoruz, Cami Pınarı da akmıyor, eski günlere özlem duyuyoruz. Bu su sorunu kalkmalıdır. Köy daha fazla aşağı kaymadan…
Su Sorununun Çözümü: Acilen Cami Pınarı’nın olduğu yere bir su deposu yapılmalı. Yapılan bu su deposu, elektrik gücü ve masrafı gerektirmeden Emir Dayı’nın Ev’in oradaki su dağıtım yerinden kendiliğinden gelecek olan suyla doldurulacaktır. Bu depo, Köyçün’ün yüksekliğinin altında kalan mahallelere suyu rahatlıkla basacaktır. Bu bir fizik kuralıdır. Su aşağıya kendiliğinden gider. Mevcut su boruları birkaç eklentiyle yine işe yarayacaktır. Yeraltı şebekesi fazla bir iş çıkarmayacaktır.
Ahmetkoca’daki su deposu da yukarı mahallelere rahatlıkla yeteceğinden daha az elektrik masrafıyla köyün tamamı suya kavuşacak ve şebekenin güzelliği, lükslüğü o zaman köye eşit olarak yansımış olacaktır. Su sorunu çözüldüğünden köy, eski arsaları değerlendirerek yeni evlerini buralara yapacaktır. Tarım alanları da evlerle, beton yığınlarıyla yok edilmeyecektir. Bu bir düşüncedir. Sorunlar düşünerek çözüme kavuşur. Benden söylemesi…
Bu proje, köy için hayati bir önem taşımaktadır. Yoksa köy aşağıdaki verimli topraklara kaymaya devam edecektir. Bu da milli servete büyük bir zarar anlamına gelir. Ayrıca, köyün nerdeyse beşte üçüne elektrik masrafı etmeden bedava su sağlamak varken, neden elektrik harcayarak o kadar evin suyunu önce Ahmetkoca’ya çıkarıp para ve boşa elektrik harcıyoruz. Bunu da anlamış değilim. Bu mühendislik işinin bir izahı olmalıdır. Bilen varsa anlatsın. Buna ihtiyacım var.
Muhtar Cemal Yiğit’in su sorunu çalışmaları: 2006 yılının yaz aylarından temmuzda Dereninbuçuk ile mezarlık arasında kalan eski Yenice yolunun Dereninbuçuk’a yakın bir yerine sondaj çalışması yaptırmaktadır. Muhtar Cemal Yiğit, resmi girişimlerde bulunarak Samsun Özel İdare Genel Sekreterliği’ne ait su arama makinelerini belirtilen yere getirt+miş ve sondaj çalışmalarına başlanılmıştır. Bu makinenin bulacağı su ve suyun yeniden Ahmetkoca Tepesine yapılacak su deposuna basılması ile su sorununun çözümüne inanılmaktadır. Umarız bu çalışma ile köyün su sorunu son bulur.
İki bin altının yazında çalışmalarına tanık olduğum su çıkarma işlerinin seri ve kesintiye uğramadan devam etmesi için Köyün azalarından, Mehmet Çulha, Mustafa Sel, Veli Vural Köy bekçileri Orhan Karakaya, Dursun Yılmaz ve en başta da Muhtar Cemal Yiğit sondaj çalışmalarının olumlu bir şekilde bir an önce tamamlanması için olağanüstü çalışıyorlardı.
Elektrik
Lüksler(löküs), on dört numara lambalar, fenerler ve ahır yolunda dev gölgeler resmeden kel kazların bir anda kullanım dışı kalması bin dokuz yüz yetmiş altı yılında elektriklerin gelmesiyle olmuştur. Dönemin muhtarı da Turgut Basmacı’dır.
Telefon
Bin dokuz yüz seksenli yıllarda tek telefonla köy idare ederken doksanlı yılların başında her eve bir telefon hizmeti gelmiştir. Köyde telefonu olmayan yok gibidir. Telefon sesleri en çok duyulan teknoloji sesidir televizyonlardan sonra…
Kanalizasyon
Köye bu hizmetin gelişi dönemin muhtarı Süleyman Sel zamanında 1986 yılına rastlar. Kanalizasyon hizmetinden önce, tuvalet ayakları evlerin avlusunda pokluklara yakın kurulmuştur. Banyo ihtiyacı da evinde suyu olmayanlarca köy yunaklarından karşılanmaktadır. Çamaşır için yunaklar ve sondajlar kullanılmıştır. Köy pınarlarının ayakları akımına, açıktan köyün değişik yerlerinden yataklar oluşturarak su arklarına karışmaktaydı. Köyün içinde bulunan ortak helâların ayakları da pınar ayaklarının üstündeydi ve atıklar açıktan giderdi. 1986 yılından sonra sağlıksız görünüm arz eden bu durum son bulmuştur.
Kanalizasyonlar 1998 yılında dönemin muhtarı Cemal Yiğit tarafından var olan döşenmiş hat tamamen elden geçirilmiş ve kanalizasyon uzunluğu sekiz kilometreye çıkarılarak köyün kanalizasyon sorunu kökünden çözüme kavuşmuştur. Seyfettin Ceylan’ın. 09.08.2007 tarihli araştırmasından.
Değirmen:
Köye bu hizmetin gelişi dönemin muhtarı Süleyman SEL zamanında yapılmıştır.
Allen Iverson
Allen Ezail Iverson (d. 7 Haziran, 1975), Amerikalı basketbolcu, Denver Nuggets için oynuyor.
Boyu 1.83 cm, kilosu ise 75 kg’dir. Kendisine özel üretilen Reebok marka ayakkabı giymektedir. Lakabı “The Answer“dır. 25 Aralık 2006′da Denver Nuggets’a takas olmuştur. Point Guard(oyun kurucu)’dır.
NBA’de oynayan en popüler oyunculardan biridir. Birçok rekoru vardır. Dört kez NBA sayı kralı olmuştur. Kariyer sayı ortalaması 28 sayıdır(tüm zamanlarda 4.sıradadır.)
Annesi, kendisine henüz 15 yasında gebe kalmıs ve NBA’de oynarken (1997) Sixers’ın yıldızı iverson’un babası sevgilisini bıcakladı haberleri patlak verene kadar babasından haber alamamıs, hayat standardı NBA’ya girene kadar aclık sınırında kalmıs (onun ve kardeslerinin adlarına sosyal sigortalarda bircok yardım kaydında rastlanmıs) , her seyiyle ilginc bir NBA yıldızıdır.
Amerikan Futbolu onun ilk gözağrısıydı. Basketbola ise annesinin zoruyla basladı. Lisede okulun hem Amerikan Futbolu takımında hem de Basketbol takımında yer aldı. İki takımda da eyalet şampiyonluğu yaşadı ve Virginia’ daki liseler arasında en değerli sporcu ödülünü aldı.
Arkadaşlarıyla birlikte sampiyonlugu kutlarken ırkçı bir grup beyazla çıkan kavga sonucu çete kurmak suçlamasıyla tutuklandı. Kavganın cıktıgı bowling salonundaki kameralarda görüntüsü cikmamasına ragmen, hakimin davalılardan birinin yakını olmasından dolayı 5yıl hapse mahkum edildi. Kamuoyundaki yoğun baskılar sonucu cezası ağır ceza kapsamından çıkarıldı ve 4,5 ay sonra özgürlüğüne kavuştu. Donemin eyalet valisinin (Doug Wilder) ,eyalet tarihinin ilk siyahi vali olmasının bu kararda etkili oldugu söylenir. Keza iverson valinin özel af talebiyle hapisten cıkmıstır. Bu kavga ve sonrasındaki hapis donemi allen iverson’a bircok universitenin yolunu kapatmıstır.
Ona üniversite yolunu açan isim ise Georgetown Üniversitesi antrenörü John Thompson’ dur. Gecmişinden dolayı başlarda süpheyle yaklastıgı Iverson’a üniversitedeki yılları boyunca koclugun yanısıra babalıkta yapmıstır. Georgetown universitesinin resmi gazetesi The hoya dahil olmak üzere iverson’un üzerine her gidildiginde koc thompson yıldız oyuncusuna sahip cıkmıstır. Özellikle amerikan dindar ve ırkcı kesiminin iverson’a(hapis donemindeki curcuna ve hapisten cıkıs sekilinden dolayı) duydugu öfke cogu kez georgetown takımının deplasmanda oyanadıgı maclara pankartlar ve kavgalarla ortaya cıkmıs. Bu olayların hepsinde koc thompson oyuncusuna sahip cıkmıstır. Bu donemde iverson uslu durmak adına etrafında olup bitenlere sahada attıgı sayılarla cevap verdigi için The Answer lakabını almıstır. Ancak ailesinin maddi imkansızlıkları ve kardeşinin hastalığı sebebiyle okudugu güzel sanatlar bölümünü bırakarak 1996′da NBA’ e katılma kararı almıstır.
Iverson, 1996 NBA Draftı’nda Philadelphia 76’s tarafından birinci sıradan seçilerek NBA’ e ilk adımını attı. O yılki draft NBA tarihinin (2003′e kadar) en iyi draftı olarak gösterilmekteydi.(kobe bryant, steve nash, antoine walker, peja stojakovic ,staphon marbury , ray allen, jermaine O’neall, marcus camby vs.. o yılki drafta katılan diger nba yıldızı olmus oyunculardır).
Suana kadarki NBA kariyerine 1 sezon MVP’ligi, 4sayı krallıgı, 1 NBA finali,2 allstar MVP’ligi ve sayısız ayın,haftanın, ve macın oyuncusu ödülü sıgdırmıstır. 2005 yılında Orlando Magic’e atmış olduğu 60 sayıyla kariyer rekorunu kırmıştır. Kariyer asist rekoru 16, blok rekoru 3, top çalma rekoru 9, ribaund rekoru 11 dir. Kariyerinde sadece bir kez triple double yapmıştır. LA Clippers’a karşı 2002′de 30 sayı, 10 ribaund, 11 asistle gerçekleştirmiştir.
Adıyla özdeşleşen Philadelphia Sixers takımı için 2006 yılının ortasına kadar oynamıstır. Nba’de gecmişinin verdigi gazla takındıgı asi tavrı yuzunden ya cok sevilen yada cok nefret edilen bir oyuncu olmustur. Rap ile de özdeslestigi icin Philadelphia da ilah seviyesinde sevilmektedir. Sixers GM’i Billy King’in aldıgı yeniden yapılanma kararı dogrultusunda bedava denilebilecek bir karsılıkla Denver Nuggets’a gecmiştir.
Bazen saha dışında yaptığı olaylardan dolayı tepki almıştır. Allen Iverson’ın Tiura adında bir kızı ve Allen adında bir oğlu vardır. Sports Illustrated dergisini okumaktan hoşlanır. Samuel L. Jackson ve Al Pacino en sevdiği aktörlerdir.En sevdiği aktris ise Halle Berry dir.Favori şarkısı Notorious B.I.G den Unbelievable’dir.
Bir tane rap tarzında albümü de vardır. Adı “Allen Iverson aka Jewels : 40 Bars”dır.
Resmi fan sitesi: http://www.alleniversonlive.com
Vikipedi
Vikipedi özgür, uluslararası, birçok dilde ve İnternet üzerinde wiki teknolojisi ile ortaklaşa üretilen ücretsiz bir ansiklopedidir.
Vikipedi kelimesi, viki ve pedi kelimelerinin birleşiminden oluşur. Viki, Hawaii dilindeki “wiki wiki” (hızlı, bilgi amaçlı) kelimesinden türetilmiştir. Pedi ise antik Yunan Medeniyeti’nde “kapsamlı kültürel eğitim sistemi” anlamına gelen paideia kelimesinden gelmektedir Oxford Ansiklopedik İngilizce Sözlük, paideia.
Vikipedi, gönüllülerin ortaklaşa çabası doğrultusunda ve hemen hemen herkesin web sitesine ulaşıp değiştirmesiyle yazılmaktadır. Ana sunucuları ABD’nin Florida Eyaleti’ndeki Tampa kentinde, diğer başlıca sunucuları ise Hollanda’nın Amsterdam, Fransa’nın Paris ve Güney Kore’nin Seul kentinde bulunmaktadır.
İngilizce Vikipedi 15 Ocak 2001 tarihinde, Nupedia’nın tamamlanması olarak başlamış; şu an da gelir amacı gütmeyen Wikimedia Vakfı tarafından yönetilmektedir. Larry Sanger ve Jimmy Wales tarafından kurulmuş, ancak Larry Sanger 1 Mart 2002 tarihinde hem Vikipedi’den hem de Nupedia’dan ayrılmıştır. Jimmy Wales Vikipedi’yi “Dünya üzerindeki her insana kendi dillerinde, en üst kalitede bedava bir ansiklopedi yaratma ve dağıtma emeği” olarak tanımlamaktadır.
Yaklaşık olarak şu an İngilizce Vikipedi sayfalarında 1,7 milyon madde, Almanca Vikipedi’de yarım milyon madde ve Türkçe Vikipedi’de ‘ madde bulunmaktadır Son güncelleme: 22 Nisan 2007. 250 dilde oluşturulan Vikipedi’nin 24 tanesinde 50.000′den fazla madde vardır. Almanca Vikipedi’nin DVD versiyonu da dağıtılmakta, ve İngilizce versiyonu ve yazılı versiyonunun da sunulması üzerine teklifler bulunmaktadır. Vikipedi Dünya’nın en popüler web sitelerinden biri haline gelmiştir ve Alexa’ya göre Dünya’nın en fazla ziyaret edilen 11′inci web sitesidir. Birçok sayfası, diğer siteler tarafından izinli veya izinsiz olarak kullanılmaktadır.
Vikipedi’nin güvenilebilirliği ve doğruluğu üzerine tartışmalar mevcuttur ve site yoğun olarak vandalizme maruz kalmaktadır. Eşit olmayan kalitesi ve takipsizliği, sistem hataları ve bilgilerin gerçekliği üzerine tartışmalar da devam etmektedir. Verilen bilgiler bazen onaylanmamış ve sorgulanabilir olabilir, kaynakları eksik olabilir. Ancak 2005′de yapılan bir araştırmada, İngilizce Vikipedi’deki doğal bilgiler üzerine bilgilerin doğruluğu Britannica Ansiklopedisi ile aynı seviyede bulunmuştur. Encyclopædia Britannica Inc. ise araştırmalarının ödül kazanmış ünlü öğretmenler tarafından hazırlandığını savunarak araştırmayı yanlış bulmuştur.
Vikipedi, “wiki” isimli bir programı kullanmaktadır. Bunun sayesinde içeriği bir çok kişi tarafından kolayca yazılabilmektedir. Ziyaretçiler içeriğe eklemede, değiştirmede ve çıkarmada bulunarak ansiklopediyi kurmaya yardımcı olurlar. Bu katılımlar bir kullanıcı hesabı sahibi olmadan da yapılabilmektedir. Bu sayede bir çok kişinin yeni bir bilgi olur olmaz bunu maddeye ekleyebilir, ancak bu vandalizme ve içerikle uyuşmamaya da sebebiyet verebilir (herşeyin iyi ve kötü tarafları vardır, hiçbirşey mükemmel değildir.)
Bir çok diğer İnternet ansiklopedisi projeleri geleneksel üyelik gerektiren ve uzman yazılarını desteklemektedir: Stanford Encyclopedia of Philosophy, Nupedia, h2g2 ve Everything2 vb gibi. Bazı ansiklopediler de Vikipedi gibi wiki kullanmaktadır. Diğer ansiklopedilerden farklı olarak, Vikipedi GNU Özgür Belgeleme Lisansı (GÖBL) kullanmaktadır.
Vikipedi’ye yazılan bilgilerin uygunluğu konusunda bazı kurallar mevcuttur. Bilgiler tartışılır, değerlendirilir ve içeriğe eklenmesi, değiştirilmesi veya kardeş bir projeye transfer olması üzerine kararlar alınır. Vikipedi’nin ana kurallarından biri maddelerin tarafsız bir şekilde, kaynaklarıyla birlikte, olumlu ya da olumsuz tüm yönleriyle sunulması gerektiğidir. Vikipedi, maddeleri tamamen objektif ve doğru bir şekilde sunmaya ve her türlü bakış açısını yansıtmaya çalışır. Maddeler kullanıcıların kolaylıkla anlayabileceği bir sunuş kısmının (giriş) ardından ayrıntıya girerek, 2006 yılı itibariyle doğrulanabilecek referanslarla sunulmalıdır.
Geniş ve ortaklaşa üretilen proje olarak, bütün katkıların yasal olarak yazılması önemlidir. Normalde bir eserin yazarı o yazının telif hakkını elinde bulundurur ve diğer insanların bu yazıyı değiştirmesini ve kopyalamasını engeller. Bu sebeple Vikipedi’deki maddeler GÖBL ile yazılmakta, ve her yazar telif haklarından vazgeçmektedir. GÖBL, bir çok telifi özgür bırakılmış lisans gibi, yazılanın dağıtılmasını, benzeri dokümanların çıkmasını, ve kar amaçlı kullanıma izin verir. Bu lisans ayrıca yeniden katılım gösterenlerin aynı lisans ile değişiklikler yapmasına izin verir. Özgür gözükmesine rağmen bilgiyi yazan kişi telif hakkına sahiptir, ancak diğer insanların bu bilgilerden faydalanmasına ve geliştirmesine izin vermektedir. Katılımcılar birden fazla lisansı da içeriklerine kullanabilirler, ya da kamu malı olarak ilan edebilirler.
Vikipedi’deki resimlerin, seslerin ve video dosyalarının büyük bir çoğunluğu GÖBL lisansı ile lisanslanmamaktadır. Şirket logoları, şarkı örnekleri, haber fotoğrafları ise Amerika Birleşik Devletleri kanunlarına göre adil kullanım altında kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra Creative Commons gibi GÖBL benzeri lisanslama yöntemleri de mevcuttur.
Vikipedi’nin şu an 204 aktif dil versiyonu (100′den fazla maddesi bulunan) mevcuttur. Vikipedi’nin ise 253 dil versiyonu mevcut ve toplamda 8,5 milyona yakın maddesi vardır.
Vikipedi her dilde birbirinden bağımsızdır. İçerikler diğer dillerdeki gibi olma zorunluğu yoktur, ya da maddelerin birbirlerinin tercümesi olması gerekmez. Maddelerin otomatik tercümelerine izin verilmez, ancak yine de diğer dillerdeki vikipedistler kendileri bu maddeleri tercüme ederler. Bir çok dilde tarafsız bakış açısı savunulmaktadır, ancak bulundukları ülkenin kanun ve kurallarına göre değişiklikler yapabilirler. Maddeler ve resimler Vikipediler arasında paylaşılmaktadır, ve başka bir dilden tercüme talepleri de bulunmaktadır. Bunun yanı sıra Wikimedia Commons deposunda da tüm Vikipedilerin kullandığı medya dosyaları mevcuttur. Bir çok dildeki Vikipedi’de tercüme edilmiş dosyalar küçük bir bölümü temsil eder.
Alexa’ya göre, Vikipedi ziyaretçilerinin %60′ı İngilizce Vikipedi sayfasını ziyaret etmekte, diğer %40 ise diğer dillerdeki Vikipedileri ziyaret etmektedir.
Aşağıdaki liste, 13 Eylül 2007 itibariyle 100,000 üzerinde maddesi olan Vikipedilerin listesidir.
- İngilizce (+2,000,000)
- Almanca (+630,000)
- Fransızca (+555,000)
- Lehçe (+420,000)
- Japonca (+410,000)
- İtalyanca (+345,000)
- Hollandaca (+340,000)
- Portekizce (+284,000)
- İspanyolca (+276,000)
- İsveçce (+249,000)
- Rusça (+201,000)
- Çince (+144,000)
- Norveççe (+131,000)
- Fince (+130,000)
- Volapük (+111,000)
- Türkçe (+91,000)
Hemen hemen tüm ziyaretçiler Vikipedi’nin içeriği değiştirebilir; yeni kullanıcılar da yeni madde başlatabilirler. Sayfada yapılan değişiklik derhal yansır. Vikipedi kullanıcıların ortaklaşma çalışmasının zamanla maddeleri geliştireceği inancıyla kurulmuştur, tıpkı herhangi bir açık kaynaklı programın gelişmesi gibi. Vikipedi editörleri bu durumu, “sosyal Darwin evrimi gelişmesi” açıklar. Bu ortaklaşa ve anında değişiklikler, editörlerin mevcut maddeleri hızlıca geliştirmesine ve yenilerinin gerçekleşir gerçekleşmez ortaya çıkmasını sağlar.
Bazıları ise Vikipedi’nin bu açık bakış açısını manasızca kullanırlar, buna da “vandalizm” denir. Bunun yanı sıra, ortaklaşa çalışma bazen “değiştirme savaşları”na -bir çok kişi birbirlerinin yazdıklarını onaylamadıkları için değiştirmekte ve çıkarmaktadır- ve editörlerin maddenin içeriği üzerinde uzlaşamamasına sebebiyet verir.
Maddeler istisnalar dışında her zaman değiştirilmeye açıktır. Eğer ki, vandalizm ya da “revert war” (geri dönüştürme savaşı) yaşanırsa madde koruma altına alınır. Vikipedi hiç bir maddesinin tamamlanmış ya da bitmiş olduğunu iddia etmez. Maddelerin yazarlarının yazdıkları konu hakkında uzmanlık ya da yeterlilik sahibi olması gerekmez, ve kullanıcılar yazdıklarının “acımasızca değiştirilmesi ve keyfi olarak dağıtılması” hakkında uyarılmaktadır. Maddeler bir kullanıcı ya da editör grubu tarafından kontrol edilmez ya da telif altına alınmaz; içerik hakkındaki kararlar Vikipedi’nin editör kurallarına göre fikir alma ortak kararıyla, ya da bazen oyla karar verilir. Jimmy Wales tüm Vikipedi kurallarında ve kullanıcı haklarında son kararı verme hakkına sahiptir.
Kullanıcılar izleme listelerine ilgilerini çeken maddeleri eklerler, bu sayede bu maddelerin gelişimini izleyebilirler. Vikipedi’deki bir çok geçmiş değişiklik de sayfa geçmişinde kullanıcılar tarafından kronolojik olarak görülebilir. Sadece, eğer söylenmeyecek sunumlar, telif hakkı ihlalleri, ve yasal olarak Vikipedi’ye sorun çıkaracak hususlar varsa, bunlar sayfa geçmişinden silinebilir. Bu değişiklikler sadece Vikipedi yöneticileri tarafından yapılabilir.
Bazı maddeler için, konuşulmuş versiyoları ogg formatında sunulmaktadır. MP3 yerine ogg formatının sunulmasındaki ana sebep, MP3′ün bazı patentlerle koruma altına alınmış olmasıdır.
Vikipedi online olarak ve sıkı olmayan bir lisans ile sunulmaktadır. İçeriğinin İnternet dışında yüklenmesi oldukça kolaydır, ve ana dağıtım metodudur. Bununla beraber, bazı projeler Vikipedi’nin içeriğini değişik olarak sunmaktadır. Örnek olarak, SOS Children Vikipedi’nin içeriğini CD’de sunmaktadır. Buna ek olarak, Wikipedia 1.0 isimli onaylanmış ve basıma hazır maddelerin editörler tarafından hazırlanmış bir CD versiyonu da hazırlanmtaktadır. Yayımlanmış Vikipedi maddeleri ayrıca PediaPress ve Print on Demand servisleri tarafından da sunulmaktadır.
Vikipedi kendisi için yazılmış, MediaWiki ismindeki açık kaynaklı wiki sistemi ile çalıştırmaktadır. Bu program PHP’de yazılmıştır ve MySQL’da kurulmuştur. Maddelerin yazılmasına izin vermesinin yanı sıra, baz bir iç macro dili, değişiklikler ve tanımlama sistemlerini sayfaları geliştirmek için kullanmaktadır. (Yönlendirme sayfaları gibi)
Vikipedi sunucuları Linux kullanmaktadır, ve ana sunucularının bulunduğu Florida’nın yanı sıra 4 ayrı yerde de bu sunuculardan bulunmaktadır. Vikipedi en başta, Clifford Adams’ın UseModWiki’sini kullanmış (1. Kademe), bir takım sorunlar ortaya çıkınca da Ocak 2002 itibariyle PHP wiki motoru’nu MySQL’da kullanmaya başlamıştır. Bu program 2. kademeyi temsil etmiş, ve sadece Wikipedia için Magnus Manske tarafından yazılmıştır. Bir çok güncellemeler ve değiştirmeler performansını genişletmek için kullanılmaktadır. Son olarak bu program baştan tamamen tekrar yazılmıştır, bu sefer Lee Daniel Crocker 2002 Haziran’ında 3. Kademeyi sonlandırmıştır ve adı da MediaWiki olmuştur. Lisansı GNU Özgür Belgeleme Lisansı altındadır ve tüm Wikimedia projelerinde kullanılır.
Donanım olarak Vikipedi 2004′e kadar sadece bir sunucu kullanmaktaydı. 2005 Ocak’ta ise 39 sunucuyla Florida’da hizmet etmektedir. Bu konfigürasyon bir ana veritabanı sunucusu ile MySQL ile yönetilmekteydi, ve bir çok alt veritabanı sunucusu mevcuttu. Bunlardan 21 web sunucusu Apache yazılımını, diğer yedi tanesi de Squid cache kullanıyordu. 2005 Eylül itibariyle de, yüze yakın sunucuyla Dünya’da dört değişik yerden hizmet vermeye başladı.
Sayfa talepleri ilk olarak Squid cache sunucularına gider, buradan iki Perlbal kullanan sunucuya transfer olur, buradan da Apache sunucularından birinden veritabanına ulaşır. Web sunucuları sayfaya emir gelir gelmez hizmete geçer, ve tüm Vikipedilerde de bu işlev vardır. Hızı daha da arttırmak için, teslim edilen sayfalar anonim kullanıcılar için çerezlenir ve sayfaya derhal gönderilir, bu da bazen lag’a sebebiyet verir. Hızın talebini daha da yükseltmek için, Wikimedia global bir ağ kurarak 3 çerez sunucusunu da Fransa’da kullanmaktadır. Hollanda ve Kuzey Kore’deki diğer sunucular da, Vikipedi’nin trafiiyle ilgilenir. Bunların da dışında, Vikipedi’nin sayfa sunumu değişmektedir. Sayfaların hız durumları OpenFacts’da kullanıcılar tarafından düzenli olarak bildirilmektedir. [1]
Yazarlık ve yöneticilik gelişmesi
2005 Aralık’da 27000 kullanıcı Vikipedi’de en az 5 değişiklik yaptı; 17000′i İngilizce Vikipedi’de bulunuyordu. Daha aktif bir grup da 4000 kullanıcısı idi. Bu kullanıcılar 100′ün üzerinde değişiklik yaptılar. Wikimedia’ya göre, Wikipedia’ya katkıda bulunan kullanıcıların %25′i kullanıcı hesabı olmayanlardır, ve az bir ihtimalle kullanıcı hesabı alırlar.
Vikipedi’nin işleyişi gönüllü geliştiriciler, kahyalar (steward), bürokratlar ve yöneticiler tarafından yapılmaktadır. Yöneticiler bu grubun en kalabalığıdır, özellikleri arasında maddelerin değiştirilmesini engellemek, silmek ve kullanıcıların silinmesini sağlama gibi özelliklere sahiplerdir. Vikipedi’de geçmişte pozitif katkıları bulunan ve kuralları anladığına emin olunan her editör yöneticiliğe aday gösterilebilir.
Bazı kullanıcıların değişiklik yapması geçici ya da tamamen engellenmiştir. Vandalizm ya da küçük kural çatışmaları kısa ve uzun süreli geçici, ya da süresiz engellenmelere sebep verebilir. İngilizce Vikipedi’de bu bir hakem komitesi tarafından yapılmaktadır.
Eski Nupedia’nın başeditörü Larry Sanger GÖBL’ını “özgürlüğün garantisi özgür bir ansiklopedi üzerinde çalışmak için güçlü bir motivasyondur” diyerek savunur. Vikipedi topluluklarının araştırmasında, ekonomi profesörü Andrea Ciffolilli düşük masrafların wikiye katılımı arttırdığnı ve “yaratıcı mimari”nin katılımı desteklediğini öngörür. Vikipedi bir çok deneyde sosyal, politik ve ekonomik sistemler olarak öngörülmüştür; bunlar arasında anarşi, demokrasi, komünizm de vardır. Kurucusu Vikipedi’nin bunlardan biri asla olmadığını savunur. Wikipedia Watch’daki Daniel Brandt’a göre Jimmy Wales Vikipedi’nin diktatörüdür, ancak bir çok Vikipedi kullanıcısı Wales’i ne bir diktatör ne de tartışılmayacak kararlar veren biri olarak görür.
Almanca Vikipedi’de Vikipedi’yi vandalizmden koruyabilmek için bir yöntem denenmektedir. Konsept herkesin maddeleri değiştirmesine izin verir, ama sadece “güvenilir” editörlerin halka açık sayfalarda değişiklik yapmasına izin verir. Kimin güvenilir olduğu ise hala açıklığını kazanmamıştır. Jimmy Wales bu konu hakkında; “Herkesin her sayfayı değiştirmesine izin vermek istiyoruz ancak vandalizme uğramış sayfaların gözükmesini istemiyoruz. Basına 5 yıldır ilk defa Vikipedi’nin ana sayfasının halkın değiştirmesine açık olduğunu söylemek oldukça keyifli olurdu” demiştir.
Vikipedi’nin maddi masrafları Wikimedia Vakfı tarafından karşılanmaktadır. 2005 yılının 4′üncü çeyreğindeki masraflar $321,000 iken, donanım masrafın %60′ını temsil etmiştir.
Bomis, isimli erotik yayım reklamcılığı yapan şirket wikipedia.org öncesi kendi sunucularında Wikipedia’yı sunmuştur. Günümüzde ise yıl sonlarında yapılan bağış çağırılarında toplanan desteklerle masraflar ödenmektedir. America On Line (AOL), 2005 yılında tüm sunucu masraflarını üstlenme teklifinin yanında üzerine yıllık 100 milyon dolar ile sayfanın aşağısında “Hosted by AOL” logosunu koymak istemiştir, ancak bu teklif Jimmy Wales ve Wikimedia Vakfı yöneticileri tarafından reddedilmiştir. [2] Vikipedi eğer ki özel bir şirket olsaydı, değerinin 5 milyar dolar olduğu öngörülmektedir. [3]
Vikipedi 2004 Mayıs’ında iki büyük ödüle layık görülmüştür. İlki, dijital topluluk kategorisinde “Golden Nica” ödülüne, Prix Ars Electronica tarafından layık bulunmuş, ve €10,000 kazanmıştır. Bu ödül PAE Cyberarts Festivali’nde Avusturya’da verilmiştir. İkincisi ise Webby award’daki topluluk kategorsinde olmuştur. Eylül 2004′de Japonca Vikipedi Web Yaratım ödülünü Japon Reklamcıları Topluluğu’ndan kazanmıştır.
Vikipedi ayrıca; BBC News, The Washington Post, The Economist, Newsweek, Los Angeles Times, Science, The Guardian, Chicago Sun-Times, The Times (Londra), Toronto Star, Globe and Mail, The Financial Times, Time Magazine, Irish Times, Reader’s Digest ve The Daily Telegraph tarafından kaynakça olarak gösterilmiş ve bahsedilmiştir. Time dergisi ayrıca 2006 yılında Jimmy Wales’i Dünya’nın en etkili 100 kişisinden biri seçmiştir.
2006 yılında, Almanca Vikipedi Multiscope araştırmasına göre Google ve Gmail’den sonra 3′üncü en iyi Almanca web sitesi seçilmiştir.
2006 yılında Rusça Wikipedi, İnternet’te Rusya diline yaptığı katkısıyla Runeta Ödülüne layık görülmüştür.
2007 yılında Türkçe Vikipedi, Altın Örümcek Web Ödülleri’nde “En iyi içerik” ödülünü kazanmıştır.
Vikipedi’nin içeriği yüzlerce site tarafından veritabanından alınarak kullanılmaktadır. Vikipedi’nin maddeleri ayrıca akademik çalışmalarda, kitaplarda ve konferanslarda ve son olarak da filmlerde de kullanılmaktadır. 2006 yılında, Amerika Birleşik Devletleri’nde bir davada Vikipedi referans olarak gösterilmiştir. Kanada Parlemantosu, Vikipedi’nin aynı cinste insanların evliliği hakkındaki maddesi Yasal Evlenme Kanunu’nunda okunulacak belge olarak sunulmuştur.
Bunun yanı sıra, Vikipedi’nin popüler kültürde kullanması üzerine de kaynaklar çoğalmıştır. Vikipedi’nin açıklığı bir çok karakterin vandalizm yapması üzerine parodiler oluşturmuştur. The Colbert Report sunucusu Stephen Colbert bir çok kez kullanıcılarının Vikipedi’yi vandallemesini mizahi olarak önermektedir. “Weird Al” Yankovic “White and Nerdy” klibinde Atlantic Records sayfasını “You suck!” (Berbatsın!) diyerek bir parodide düzenlemiştir. Bu durum Yankovic hayranlarının sayfayı vandallamalarına sebep vermiştir. Bunun yanı sıra, Penny Arcade’in bir çiziminde İskeletor He-Man maddesini değiştirmektedir.
İngilizce Wikipedia’nın 2001′den günümüze WaybackMachine tarafından arşivlenmiş sürümleri
- Türkçe Vikipedi’nin can çekiştiği zamanlar:
Türkçe Vikipedi’nin 2003′ten bugüne WaybackMachine tarafından arşivlenmiş sürümleri
- Google’daki wikipedi gurubu Türkiyenin wikipedi üzerine ilk türkçe eleştiri sitesi http://groups.google.com.tr/group/vikipedi?lnk=srg&hl=tr
Joseph Henry
Joseph Henry (d. 17 Aralık 1797 - ö. 13 Mayıs 1878) ABD’li bilim adamı.
Elektromıknatısları yaparken, öz indüktansın elektromanyetik fenomenini keşfetti. Ayrıca Faraday’dan bağımsız olarak karşılıklı indüktansı da keşfetti, fakat sonuçlarını ilk yayınlayan Faraday idi. Elektromanyetik konusundaki çalışmaları elektrikli telgrafın bulunmasında temel oluşturdu.
İlk gençlikte tiyatroya ilgisi vardı. Profesyonel bir oyuncu olmaya çok yaklaştı.
1819 yılında bedava egitim veren Albany Akademisine girdi.Bedava egitim görmesine ragmen çok fakirdi ve verdiği özel derslerle maddi açıdan kendini desteklemesi gerekti. Sonunda eczacılık alanında eğitim görmeye karar vermişti.
1824 yılında mühendis asistanı olarak çalıştı. Bu olay ona bir makine mühendisi olmak için ilham olmuştur.
1826 yılında Albany Akademisine matematik ve doğa felsefesi profesörü olarak atandı. Elektromanyetik ile ilgili
çalışmalara başladı. William Sturgeon’un elektromıknatıs modelini geliştirerek, bir demir parçasının üstüne sıkı sarılmış
ve izole edilmiş tel kullanarak çok daha güçlü bir elektromıknatıs elde etmiştir. Bu mıknatıs zamanının en güçlü
elektromıknatısı olmuştur. Ayrıca iki elektrotlu bir pile bağlanmış bir elektromıknatıs yaparken, telin birbirine paralel birkaç sarımlı halde olmasının en iyisi olduğunu, birden fazla pil olması durumunda ise uzun ve tek sarımlı olmasının en iyisi olduğunu göstermiştir.
Henry yinede henüz maksimum etkinin elde edilemediğini ekledi. Devrenin artan direnci nedeniyle telin belli uzunluklarda devirleri artırdığında manyetik gücün azaldığını gördü. Bataryanın manyetik gücünü artırmanın yollarını araştırmak için incelemesinin ikinci kısmına başladı. Manyetik güç elde etmede optimal şekli bulmak için, metal çubuk etrafında uzun bir halka yerine daha kısa ve daha fazla sarımda halka oluşturdu.
Henry iki metot test etti. Önce devrenin direncini azaltmak için halkaları paralel bir sekilde bağladı ki bu daha büyük demirin etrafında oluşan elektrik akımının daha yüksek bir değere çıkmasına sebep oldu bunun dışında gerilim ya da elektriği kuvvetini arttırmak için birbirine seri halde bağlı batarya kullandı ve halkaları birbirine seri bağladı.
1831′de hareket için elektromanyetiği kullanan ilk makineyi yarattı. Bu modern dc motorların en ilkel haliydi.
Henry ayrıca öz indüktansın özelliklerini kesfetti. Fakat aynı dönemde Michael Faraday çok hızlı bir şekilde davranıp çalışmalarını yayınlayarak bir adım öne geçti.
Samuel Morse ’la Gale aracılığı ile iletişim kurdu ve ona telgrafını geliştirmekte yardım etti.
Steve McQueen
Steve McQueen, (d. 24 Mart 1930 – ö. 7 Kasım 1980). ABD’li sinema oyuncusu.
Doğumundaki adı Terence Steven McQueen dir. McQueen doğduktan hemen sonra onları terkeden babasını hiç tanımamıştır. Annesi de onu küçük yaşlarında terkedince, Missouri’deki amcası tarafından büyütülmüştür. 12 yaşında tekrar annesiyle buluşmuş ve Los Angeles’e taşınmışlardır. Ancak 14 yaşına geldiğinde annesi onu Chino Hills’de asi çocukların gönderildiği bir tür islah evine yollamıştır. Chino’yu terkettikten sonra 1947-1950 arasında ABD deniz kuvetlerine katılmıştır. 1952′de oyunculuk dersleri almaya başlayan McQueen, 1955′de ilk filmi A Hatful of Rain ile kamera karşısına geçmiştir.
Wanted: Dead or Alive
1950′lerin ortalarındaki pekçok canlı ve önceden kaydedilmiş tv görüntülerinden sonra McQueen, western stilindeki seri film ile düzenli bir iş sahibi olmuştu. Zamanın diğer tipik western tv dizilerine göre farklı bir içeriğe sahipti.
The Magnificent Seven
McQueen, 1953′de Girl on the Run, 1956′da da Somebody Up There Likes Me filmlerinde küçük rollerde oynadı. İlk başrol oyunculuğu ise 1958′deki korku filmi The Blob ile geldi. 1959′daki Never So Few filminde Frank Sinatra’nın, Sammy Davis, Jr. ile tartışması üzerine Davis’in yerini aldı. 1960′da John Sturges’ın yönettiği The Magnificent Seven filminde Yul Brynner, Robert Vaughn, Charles Bronson, ve James Coburn ile birlikte oynadı ve bu film onun ilk büyük çıkışı oldu.
The Great Escape
Steve McQueen’in bir sonraki önemli filmi 1963′de çevirdiği The Great Escape dir. Bronson ve Coburn bu filmde de rol amışlardır. Film, II. Dünya Savaşı sırasında bir esir kampından toplu kaçışı konu almaktadır. Steve McQueen bir sahnede motorsikletle müthiş bir atlayış yapar. Aslında atlayışı yapan, uzaktan McQueen’e oldukça benzeyen, bir diğer motorsiklet meraklısı arkadaşı Bud Ekins’dir. Ancak seyirci bu gerçeği yıllar sonra öğrenecektir.
Bullitt ve sonraki filmler
Bir diğer başarılı film de 1968′de oynadığı Bullitt dir. San Francisco caddelerinde benzeri görülmemiş araba yarışı sahneleriyle seyirciyi oldukça etkileyen bu filmde de tehlikeli sahneleri Bud Ekins’le paylaşırlar. Bu filmden önce 1966′da oynadığı The Sand Pebbles deki rolü ile Akademi Ödülü’ne aday gösterilir. McQueen 1973′de Kelebek (Papillon), 1971′de Le Mans, ve 1972′de The Getaway de oynar.
McQueen dünyanın en yüksek ücret ödenen aktörlerinden biriydi. 1974′de, eski arkadaşı ve rakibi Paul Newman ile birlikte başrolü paylaştıkları The Towering Inferno filmini çevirdikten sonra 1978′deki An Enemy of the People’a kadar sinemaya ara verdi.
2 Kasım 1956′da oyuncu Neile Adams ile evlendi (1972′de boşandılar). Bu evlilikten bir kızları (Terry, (d. 5 Haziran 1959), 9 Mart 1998′de hemokromatisis hastalığından öldü) ve bir oğulları (Chad (d. 28 Aralık 1960) oldu.
31 Ağustos 1973′te Getaway filmindeki rol arkadaşı Ali MacGraw ile evlendi. MacGraw, McQueen ile evlenmek için film yapımcısı kocası Robert Evans’ı terketti. Çift 1978′de boşandı.
Üçüncü eşi bir manken olan Barbara Minty idi. 16 Ocak 1980′de evlendiler.
1972′de Anchorage-Alaska’da alkollü araç kullanmaktan tutuklandı ve kefaleti ödemedi.
McQueen 7 Kasım 1980′de 50 yaşındayken, kanser ameliyatından sonra geçirdiği kalp krizi sonucu Juárez-Mexico’da öldü. Asbeste maruz kalmaktan oluşan nadir bir akciğer kanseri türü olan mezotelioma’ya yakalanmış ve alternatif tedavi görmek için Mexico’ya gelmişti. Asbeste, yarış arabalarını kullanırken giydiği ve yanmaya dayanıklı olması için asbestten imal edilen giysiler dolayısıyla mı bu kadar yoğun olarak maruz kaldığı açıklık kazanmamıştır. ABD’de Gıda ve İlaç Bakanlığınca onaylanmayan ve Mexico’da bulunan “doğal” anti-kanser ilaçlarıyla yapacağı olağandışı bu tedavi için Meksika’ya gidişi tartışmalıdır.
McQueen haftanın her günü, günde ikişer saat olmak üzere, ağırlık kaldırma ve beş mil koşma gibi egzersizler yapardı. Ancak, marihuana ve kokain kullandığı da bilinirdi ve çağının diğer oyuncuları gibi o da bir sigara tiryakisiydi.
9 Ağustos 1969 günü, planlandığı üzere aktris Sharon Tate’i görmeye gitmek yerine başak bir randevuya gitmeseydi, diğer beş kişiyle birlikte o da Charles Manson taraftarlarınca öldürülmüş olacaktı. Ölümün bu kadar yakınından geçtiği o günden sonra silah taşımaya başladı.
Film çekiminin yapıldığı stüdyolardan, elektrikli traş makineleri, jean pantolonlar vs gibi bedava şeyler istemesiyle ünlüydü. Daha sonra öğrenildi ki bu tür şeyleri, kendisinin de çocukluğunda kaldığı islah evindeki gençlere hediye ediyordu.
Chuck Norris, McQueen’in oğluna karate öğretmiş, McQueen de daha sonra Norris’i oyunculuk derslerine katılması için ikna etmiştir.
- Girl on the Run (1953)
- Somebody Up There Likes Me (1956)
- Never Love a Stranger (1958)
- The Blob (1958)
- The Great St. Louis Bank Robbery (1959)
- Never So Few (1959)
- The Magnificent Seven (1960)
- The Honeymoon Machine (1961)
- Hell Is for Heroes (1962)
- The War Lover (1962)
- The Great Escape (1963)
- Soldier in the Rain (1963)
- Love with the Proper Stranger (1963)
- Baby the Rain Must Fall (1965)
- The Cincinnati Kid (1965)
- Nevada Smith (1966)
- The Sand Pebbles (1966) – En iyi aktör dalında Akademi Ödülü adaylığı
- Think Twentieth (1967) (kısa metraj)
- (1968) (kısa metraj)
- The Thomas Crown Affair (1968)
- Bullitt (1968)
- The Reivers (1969)
- Le Mans (1971)
- On Any Sunday (1971) (belgesel)
- Junior Bonner (1972)
- The Getaway (1972)
- The Life and Legend of Bruce Lee (1973) (belgesel)
- Kelebek (Papillon) (1973)
- The Towering Inferno (1974)
- Dixie Dynamite (1976) (küçük rol)
- Bruce Lee, the Legend (1977) (belgesel)
- An Enemy of the People (1978) (aynı zamanda yönetmen)
- Tom Horn (1980) (aynı zamanda yönetmen)
- The Hunter (1980)
Next Page »